پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤ - اهداف حكومت اسلامى

واقع اهداف تشكيل حكومتهاى الهى را نيز بيان مى‌كند زيرا حكومتهاى الهى مقدمه و ابزارى هستند براى تأمين اهداف بعثت انبياء، و به اين ترتيب اهداف حكومتهاى الهى را مى‌توان در امور زير خلاصه كرد:

١- تعليم و تربيت و رشد جامعه در جنبه‌هاى علمى و اخلاقى.

٢- تأمين آزادى‌هاى انسانى، و نفى هر گونه اسارت و استعمار بشر به وسيله بشر خواه در جنبه‌هاى فكرى باشد يا سياسى و نظامى و اقتصادى.

٣- اقامه عدل و داد و تأمين عدالت اجتماعى در تمام سطوح جامعه.

٤- فراهم ساختن امنيت اجتماعى به عنوان مقدمه‌اى براى وصول به اهداف ديگر.

٥- فراهم كردن مقدمات بندگى خدا و سير الى اللَّه و تكامل انسانى و رسيدن به مقام و قرب الهى كه به اصطلاح‌ غايَةُ الْغاياتِ وَ مُنْتَهى الرَّغَباتِ‌ است.

اين بحث را با سخنى از اميرمؤمنان على عليه السلام كه در آغاز فرمان مالك اشتر آمده و اهداف حكومت اسلامى در آن به روشنى ترسيم شده است پايان مى‌دهيم، آنجا كه فرمود:

«هذا ما امَرَ بِهِ عْدُاللَّهِ عَلىّ اميرِالْمُؤمِنينَ، مالِكَ بْنَ الْحارِثِ الأشْتَرَ فى عَهْدِهِ الَيْهِ حينَ وَلاهِ مِصْرَ، جَبايَةَ خَراجِها، وَ جِهادِ عَدُوَّها وَ اسْتِصْلاحَ اهْلِها وَ عِمارَةَ بِلادِها»: «اين دستورى است كه بنده خدا على عليه السلام به مالك بن حارث اشتر در فرمانش به او صادر كرده است، زمانى كه وى را زمامدار و والى كشور مصر قرار داد تا ماليتهاى آن سرزمين را جمع آورى كند و با دشمنان آن كشور بجنگد، به اصطلاح اهلش همت گمارد، و به عمران و آبادى شهرهاى آن بپردازد». [١] بدين ترتيب عمران و ابادى بلاد و اصلاح حال مردم جهاد با دشمنان و تقويت بيت المال به عنوان پشتوانه‌اى براى انجام اين امور، به عنوان اهداف اين حكومت شمرده شده است، ولى چنانكه اشاره شد اينها اهدافى است كه در مرحله اول قرار دارد اما اهداف نهايى و اصلى همان تعليم و تربيت و تهذيب نفوس و سير الى اللَّه است.

[١]. نهج البلاغه، نامه ٥٣ ..