پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٥ - تفاوت كيفيّت قضا در اسلام و مكاتب مادّى
لِتَخْدَعَنِى؟!»: «مادران فرزند مرده بر تو گريه كنند! آيا از طريق آيين خدا وارد شدى كه مرا بفريبى»؟! (نام هديه بر اين حلوا گذاردهاى و نيّت واقعى تو رشوه است). [١] قابل توجّه اينكه در اسلام هم رشوه گيرنده و هم رشوه دهنده و هم كسى كه واسطه ميان آن دو است مسئول و منفوراند، در حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله آمده است: «لَعَنَ اللَّهُ" الرّاشِى" وِ" الْمُرْتَشى" وَ الرّائشَ الَّذى بَيْنَهُما». [٢]
در آيات قرآن مجيد نيز كراراً به مسأله رشوه خوارى اشاره شده و مورد نكوهش قرار گرفته است.
از جمله در آيه ١٨٨ سوره «بقره» مىخوانيم: وَلا تَأكُلُوا امْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ وَ تُدْلُوا بِها الَى الْحُكّامِ لِتَأكُلُوا فَريقاً مِنْ امْوالِ النّاسِ بِالاثْمِ وَ انْتُمْ تَعْلَمُونَ:
اين آيه كه خطاب به همه مسلمين جهان است مىفرمايد: «اموال يكديگر را به باطل و (ناحق) در ميان خود نخوريد. و براى خوردن بخشى از اموال مردم به گناه، (قسمتى از) آن را (به عنوان رشوه) به قضات ندهيد در حالى كه مىدانيد» (اين كار گناه است).
فخر رازى در اينجا تعبير جالبى دارد كه خلاصهاش اين است: «ادْلاءْ» از مادّه دَلْو است و دلو همان ظرفى است كه آب رااز چاه با آن مىكشند، و رشوه نيز از ماده رِشاء به معنى طناب است، همان گونه كه دلو پر از آب را به وسليه طناب بالا مىكشند، رشوه دهندگان نيز اموال مردم را به وسيله رشوهاى كه به قضات فاسد مىپردازند به سوى خود جذب مىكنند.
آرى تعبير به «وَلا تُدْلُوا بِهَا الَى الْحُكّامِ»، تشبيه و اشاره لطيفى به اين موضوع است.
از آيه ٤٤ سوره «مائده» نيز استفاده مىشود كه علماى يهود احكام الهى را به خاطر منافع خاصّى كه داشتند تحريف مىكردند و اين مسأله سخت مورد نكوهش واقع شده است؛ مىفرمايد: وَلا تَشْتَرُوا بِآياتى ثَمَناً قَليلًا وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما انْزَلَ اللَّهُ فَاولئِكَ هُمُ
[١]. نهج البلاغه، خطبه ٢٢٤ ..
[٢]. ميزان الحكمة، جلد ٤، صفحه ١٣٥ ..