پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٤ - شرايط كمال

روشن است كه غلبه عواطف و احساسات در زنان اجازه نمى‌دهد كه كار خشنى همچون مسأله قضا، و داورى را بر عهده بگيرند؛ به علاوه اين موضوع مورد اجماع و اتّفاق علماى شيعه است.

در اينجا سه شرط ديگر وجود دارد كه در ميان علما و دانشمندان محل گفتگو است:

٨- حريّت‌- بنابراين برده نمى‌تواند قاضى باشد- ولى بسيارى اين شرط را نپذيرفته‌اند.

٩- بينا بودن.

١٠- شنوا بودن.

در واقع هيچ دليلى بر اين شرايط سه گانه اخير وجود ندارد، بنابراين در صلاحيّت براى قضاوت در ميان برده و آزاد تفاوتى وجود ندارد؛ (و خوشبختانه موضوع بردگى در زمان ما به كلى منتفى است).

و در مورد بينايى و شنوايى اگر قضاوت در موضوعاتى باشد كه نياز به ديدن يا شنيدن نداشته باشد مثلًا قاضى نابيناست ولى از طريق گوش نمى‌تواند همه چيز را بشنود و دقيقاً قاضى نابيناست امّا مى‌تواند از طريق چشم ببيند و پرونده را بخواند و قضاوت صحيح كند، در اينجا مانعى از داورى او وجود ندارد هر چند غالباً يك شخص نابينا يا ناشنوا، تواناى داورى در همه چيز را ندارد، بنابراين رعايت اين دو به عنوان مقدّمه واجب غالباً لازم است.

آنچه در بالا گفته شد درباره لزوم صفات هفتگانه فوق و عدم لزوم صفات سه گانه اخير در واقع به صورت اشاره بود و شرح مبسوط آن را بايد در كتب فقه استدلالى مطالعه كرد. [١]

شرايط كمال‌

علاوه بر شرايط دهگانه فوق در بحث گذشته نيز گفته شد شرايط و صفات ديگرى‌

[١]. در اين زمينه مى‌تواند به جلد ٤٠ جواهر، صفحه ١٢- ٢٣ مراجعه فرماييد ..