فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣١٨
بله، در روايت ديگرى كه حفص بن غياث از امام صادق (ع) نقل مىكند و به خبر أسياف معروف است، چنين آمده:
«فمن كان منهم في دار الاسلام فلم يقبل منهم إلاّ الجزية أو القتل... و من كان منهم في دارالحرب حلّ لنا سبيهم و لم تحلّ لنا منا كحتهم، و لم يقبل منهم إلاّ الدخول في دار الإسلام أو الجزية أو القتل.» (٤٨)
آن دسته از اهل ذمه كه در حوزه اقتدار اسلام سكونت دارند، از آنان غير از جزيه يا كشته شدن پذيرفته نيست... و آن دسته كه در حوزه اقتدار كفر، سكونت دارند، به اسيرى گرفتن آنان، حلال است و ازدواج با ايشان جايز نخواهد بود و از آنان جز ورود به حوزه اقتدار اسلام، يا جزيه يا كشته شدن پذيرفته نيست.
از اين روايت استفاده مىشود كه از كافران ساكن در حوزه اقتدار كفر، جزيه دريافت مىشود و مىتوان با آنان قرارداد جزيه بست.
لكن بسيار احتمال مىرود كه در اين روايت، اشتباهى در نوشتار صورت گرفته باشد، يعنى به جاى :
«و لم يقبل منهم إلاّ الدخول في دار الإسلام أو الجزية أو القتل.»
بايد چنين مىبود:
«و لم يقبل منهم إلاّ الدخول في دارالإسلام و الجزية أو القتل.»
زيرا روشن است كه تنها ورود ايشان به دار الاسلام، بدون پرداختن جزيه، منشأ اثر نيست.
به تعبيرى روشن، اهل ذمه، بين دو كار اختيار دارند: پرداخت جزيه و تن دادن به جنگ، نه بين سه كار: ورود در مملكت اسلامى، پرداخت جزيه و تن دادن به جنگ.
تأييد كننده گفتار ما، اين كار: همين قطعه از روايت را، شيخ در تهذيب چنين نقل كرده است:
«والسيف الثاني على أهل الذمّة... فهؤلاء لايقبل منهم إلاّ الجزية أو القتل.»
افزون بر اين، روايت از جهت سندى هم ضعيف است.
(٤٨)وسائل الشيعه، ج١١، ص١٦، ابواب جهاد العدو، باب ٥، ح٢.