فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٤١ - پارهاى از آراى ويژؤ محقق اردبيلى و سنجيدن آنها با ديدگاههاى ديگر فقيهان محمّدعلى برزنونى

كه تيمم است، از برابر ضرورت مباح كرده‌اند و پيش از تأكيد ضرورت،روا نباشد؛ زيرا كه امكان دارد اين ضرورت زايل گردد. (٤٣)

علامه حلّى،در منتهى،شهيد اول در البيان،طباطبايى در تحرير و منظومه،قول به جايز بودن تيمم را در فراخى وقت برگزيده‌اند.

در مدارك و رياض آمده: اين قول، از قوّت خالى نيست.

كشف الرموز، آن را تأييد كرده است.

مهذب البارع،آن را همانند قول نخست،مشهور دانسته است. (٤٤)

شهيد ثانى مى‌نويسد:

قول سوم اين است كه تيمم، با فراخى وقت، جايز است، چه اميد به پيدا شدن آب داشته باشد و چه نداشته باشد و آن قول شيخ صدوق است. (٤٥)

فيض كاشانى، جايز بودن تيمم را در فراخى وقت،صحيح‌ترين قول مى‌داند و دليل آن را اصل برائت، عموم برتر بودن اول وقت، اطلاق آيه تيمم و نيز روايتى كه دلالت مى‌كند بر واجب نبودن دوباره گزاردن نماز،در صورتى كه آب بيابد و هنوز وقت نماز باقى باشد،مى‌داند و آن‌گاه مى‌نويسد:

كسى كه با تيمم نمازگزارده، مطلقاً بر او دوباره گزاردن نماز، واجب نيست. (٤٦)

ديدگاه محقق اردبيلى

محقق اردبيلى، معتقد به جايز بودن تيمم در آغاز وقت است و مى‌نويسد:

آن چيزى كه من از دليل‌ها مى‌فهمم، جايز بودن تيمم در آغاز وقت است و موارد زير، بر آن دلالت دارد: