«من، شرحى را كه پيشينيان در باب نيت، در هر يك از عبادت‌ها،معتبر دانسته‌اند، از دليل‌ها نمى‌فهمم. دليل‌هاى شرعى، تنها اين نكته را مى‌رسانند كه نيت، آهنگ انجام كار ويژه و ناب براى خداست.

نبودن هيچ گونه دليلى بر ويژگى‌ها، اجزاء شرح‌ها و بخش بخش كردن‌ها و همراه‌ها و پيوسته‌هاى ادعايى در مورد نيت، و اين كه ترك كردن نيت، در هر حال، باطل كننده اعمال است، با آن كه شارع در امور اهتمام دارد و در مستحباتى چون: اذان، اقامه و ... به طرح ويژگى‌ها پرداخته، به گونه كامل،حكايت از آن دارد كه قضيؤنيت، بسان قبله،بسيار آسان است.

همچنين سخنان پيشينيان،از اين شرح‌ها و آب و تاب دادن‌ها،خالى و در آموزش نماز نيز، به ويژه در دو روايت معتبر،كه بيشتر كارهاى نماز،به آنها مستند است،نيت وجود ندارد (٦)و همچنين باقى عبادت‌ها. حتى در هيچ كدام از عبادت‌ها،شرح و آب و تاب دادن‌هايى را كه پسينيان،در مورد نيت آورده‌اند، نيامده است، مگر در نهايت كوتاهى و سادگى.

تنها نكته اين است كه نبايد عبادت،در حال غفلت انجام بشود و هدف از انجام عبادت جز برآوردن فرمان الهى،چيز ديگرى نباشد.

سپس محقق اردبيلى،با طرح پاره‌اى مسائل،اظهار مى‌دارد:

خلاصه،امر اصلى و اساسى،كه بدون آن،بر عبادت خط بطلان كشيده مى‌شود، همان اخلاص است كه مدار درستى عبادت‌ها بر آن محور مى‌چرخد و بندگى و عبادت،به آن تحقق مى‌يابد و اخلاص،امرى بسيار سخت و كمياب است.

وى در پايان، بر اساس روشى كه دارد،امر به احتياط مى‌كند:

اما مطلبى كه هماره به آن سفارش مى‌كنم،احتياط است، آن جا كه امكان دارد. (٧)

(٦)وسائل الشيعه، ج ٤،ص ٦٧٣ ـ ٦٧٤،ابواب افعال الصلاة،باب ١.
(٧)مجمع الفائده و البرهان، ج ١،ص ٩٨ ـ ٩٩.