اصولى را كه وحيد بهبهانى و شاگردانش پايه گذارى كرده بودند، توسعه دهد و نظريه‌هاى تازه‌اى خلق و اصطلاحات جديدى وضع كند. وى اصالت روش اصولى را آشكارتر كرده و بر مسايل و قواعد اصولى كه پيش از او مغفول مانده يا به صورت مختصر و به عنوان اصول عقلى در برابر اصول لفظى، مورد بحث قرار گرفته بودند، پر تو افكند و آنها را گسترش داد. با اين اقدام، مباحث اصول فقه به دو قسم اصلى تقسيم شدند:

ـ مباحث الفاظ كه مربوط به تعريف و تنقيح دلالت هاى ادله لفظى است و مرجع آنها عموماً عرف و لغت است.

ـ مباحث عقلى كه هدف از آنها بحث از حجتهاى عقلى يا شرعى است كه در موارد قطع يا ظن يا شك در حكم شرعى، مقرر شده‌اند. بحث هاى مهم و عميق و شگفتى در اين بخش وجود دارد.

اين تقسيم بندى در پژوهش هاى اصولى جديد نيز همچنان پذيرفته شده، اگر چه با تعديل و تقسيم‌هاى ديگرى در همان چارچوب، همراه بوده است كه بدان اشاره خواهيم كرد.

شيوه استدلال فقهى شيخ انصارى نيز ـ خصوصاً در فقه عقود و معاملات ـ متمايز از گذشتگان است. اين شيوه، در استوارى و روشمندى عرضه مطالب و جداسازى مباحث و قواعد كلّى عقود از مصاديق و انواع آنها و بيان احكام مخصوص هر عقد، بسيار پيشرفته و ممتاز است.

همچنين روش او از جهت قوّت استدلال و مهارت فقهى و توجه به استدلال هايى دقيق و عميق كه پيش از آن تاريخ، معهود نبوده، نيز ممتاز است. امتياز ديگر روش شيخ، توجه به مراتب طولى استدلال فقهى با در نظر گرفتن روابط ميان ادله است. بر اين اساس، دليل اجتهادى، مقدم بر اصل عملى و حاكم برآن بوده و دليل شرعى، وارد بر اصل عملى عقلى است. ميان ادله اجتهادى و اصول عمليه نيز روابط گوناگونى از قبيل تقدم و تأخر و حكومت و ورود، برقرار است. اين اصطلاحات را شيخ انصارى جعل كرد و قبل از او شناخته شده نبودند. اين مباحث بديع و عالى اصولى، مسير استدلال فقهى و روش دقيق