فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٠ - چشماندازى به دايرةالمعارف فقه اسلامى آيت اللّه محمدمهدى آصفى
ثروت عظيم فقهى ما بايد به گونهاى شايسته به دنيا و فقهاى مذاهب اسلامى نشان داده شود و يك دايرة المعارف مىتواند منعكس كننده ميراث فقهى عظيم مكتب اهلبيت(ع) باشد.
امتياز ديگرى كه مكتب اهلبيت دارد، انفتاح اجتهاد است. باب اجتهاد در ديگر مذاهب اسلامى متأسفانه به دلايل سياسى بسته شده است و اجتهاد در مذاهب معيّنى ـ چهار مذهب معروف ـ متوقف شد. ولى در مكتب فقهى شيعه از روز اوّل، اجتهاد به طور جدى معمول بود تا به امروز و به هيچ وجه حركت اجتهاد متوقف نشد، حتى ما فقهاى بزرگى مثل شيخ طوسى داريم كه در هزار سال پيش تا اندازه زيادى فقهاى قبل و بعد از خود را تحت الشعاع قرار داد ولى با آن مقام و عظمتى كه شيخ طوسى داشت حركت اجتهاد متوقف نشد و فقهايى كه بعد از او آمدند در آراى فقهى، متكى بر مكتب شيخ نشدند.
همچنين در دوران معاصر ما يا قبل از آن دو فقيه بزرگوار داريم كه فقهاى قبل و بعد از خود را تا اندازهاى تحت الشعاع قرار دادهاند: يكى صاحب جواهر و ديگرى شيخ انصارى. اين دو فقيه بسيار بزرگ و تأثير گذار بودند ولى ما در تاريخ معاصرِ فقهى خودمان به هيچ وجه نمىبينيم كه حركتِ علمىِ فقه و اصول پس از اين دو فقيه بزرگوار متوقف شده باشد.
مكتب فقهى اهلبيت امتيازات فوق العادهاى دارد و به تمام معنا از لحاظ علمى يك مكتب قانونمند است. مثلاً در هيچ مكتبى نداريم كه ميان امارات و اصول، ترتيب طولى بدهند و اينها را در عرض هم نگذارند، امّا در مذاهب فقهى ديگر چنين نيست. فقهاى ما اصول و امارات را در دو رديف كاملاً ممتاز از هم قرار مىدهند و يكى را حاكم بر ديگر قرار مىدهند. ما چنين قانونمندى در تربيت ادله را در مكاتب ديگر به هيچ وجه نداريم.
همچنين تقسيم بنديهايى كه در ادله و احكام و عناوين صورت گرفته از قبيل ادله اولى و ثانوى، احكام اولى و احكام ثانوى، عناوين اوّلى و