فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٧ - مكتب فقهى اهل بيت(ع)* سيدمحمود هاشمى شاهرودى
باقر(ع) ـ امام او را بسيار گرامى مىداشت ـ در موردى با هم اختلاف نظر پيدا كردند، امام باقر(ع) فرمود:«پسرم، برخيز، كتاب على(ع) را بياور، فرزند امام كتاب دوخته شده بزرگى را آورد، امام كتاب را گشود و در آن نظر انداخت تا مسأله را يافت، سپس فرمود: اين خط على(ع) و املاى پيامبر(ص) است و رو به حَكَم كرد و گفت: «ابا محمد، تو و سلمه و ابو المقدام به هر جا كه مىخواهيد برويد و چپ و راست بگرديد. به خدا سوگند! نزد هيچ قومى كه جبرئيل بر آنان نازل شده باشد، علمى مؤثقتر از اين نخواهيد يافت. (٣٨)
بسيارى روايات ديگر از ائمه(ع) دراين باره وجود دارد كه در آنها نام «كتاب على» يا «صحيفه» يا «جامعه» آمده و در همه اين روايات از كتاب مذكور چنين تعبير شده است: «كتاب بزرگى است»، يا «صحيفهاى طولانى كه طول آن هفتاد ذراع است و به املاى پيامبر(ص) و خط على(ع) بوده و هر حلال و حرامى و هر آنچه مردم بدان نياز دارند حتى ارش خدش در آن وجود دارد». اين تعابير دلالت بر آن دارد كه همه اين عناوين اسم يك كتاب است كه به نامهاى مختلفى از آن تعبير شده است.
قطعهاى از اصل اين املاها به فضل خدا تا به امروز محفوظ مانده و شيخ صدوق آنرا در مجلس شصت و ششم از كتاب امالى آورده است. اين قطعه كه مشتمل بر بسيارىاز آداب و سنن و احكام حلال و حرام مىباشد نزديك به سيصد سطر است. صدوق اين قطعه را با اسناد خود از امام صادق(ع) و او از پدران بزرگوار خود روايت كرده است.
امام صادق(ع) در پايان اين قطعه فرموده است:
او اين بخش را از كتابى كه به املاى پيامبر(ص) و خط على(ع) است، گرد آوردهام. (٣٩)
(٣٨) رجال نجاشى،ص ٣٦٠.
(٣٩) امالى شيخ صدوق، ص ٥١٨.