فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٧ - مكتب فقهى اهل بيت(ع)* سيدمحمود هاشمى شاهرودى
باقى ماندند و او از بخشى از آنها، مستطرفات كتاب سرائر را استخراج كرد.
برخى از اصول نزد سيد رضى الدين على بن طاووس متوفاى سال ٦٦٤ نيز موجود بود و او در كتاب كشف المحجة از آنها نام مىبرد و تصانيف خود را از آنها نقل مىكند.از آن پس، تلف شدن تدريجى و كم ياب شدن نسخههاى اصلى اصول ادامه يافت تا به زمان ما رسيد كه وضع آن چنان است كه مىبينيم. شايد در گوشه و كنار دنيا نسخههايى از آنها وجود باشد كه از آن خبر نداريم، واللّه العالم. (٥٥)
عمده كتاب هاى اصول در چهار مجموعه بزرگ حديثى: كافى، فقيه من لايحضره الفقيه، تهذيب و استبصار گرد آورى شده است. اين مجموعههاى حديثى، حجم بزرگى از احاديث احكام را در بر دارند كه همه اين احكام از پيامبر(ص) يا ائمه معصوم صادر شده است: در كافى ١٦١٩٩ حديث، در تهذيب ١٣٥٩٠ حديث، در من لايحضره الفقيه ٥٩٦٣ حديث و در استبصار ٥٥١١ حديث آمده است. وجود چنين حجمى از احاديث احكام، از امتيازات فقه اهل بيت(ع) است.
پس از آن، در قرن يازدهم، شيح حرّ عاملى، همه احاديث احكام كتب اربعه و ديگر كتاب ها و اصولى را كه بدان دسترسى داشت، در دايرة المعارف حديثى بى نظير وسائلالشيعه گرد آورى كرد كه مجموعاً ٣٥٨٥٠ حديث را دربر دارد.
سپس ميرزا حسين نورى، با استدراك كار نويسنده وسايل، ديگر احاديث مربوط به احكام را كه در ساير كتاب هاى حديثى يافته بود، در
با پايان گرفتن اين عصر ـ عصر صدور بيان شرعى ـ در سال ٣٢٩ هـ كه ارتباط با امام
(٥٥) الذريعة الى تصانيف الشيعه،ج٢،ص١٣٤ ـ ١٣٥.