فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢ - مكتب فقهى اهل بيت(ع)* سيدمحمود هاشمى شاهرودى
ظاهر قرآن نيكو و شگفت و باطن آن عميق است، شگفتىهاى آن فناناپذير و تازگىهاى آن بى پايان است و تاريكىها كشف نمىشود مگر به وسيله آن.
از جانب سوم، مكتب اهل بيت، ستيز سنگينى را از همان ابتدا بر ضد گرايشى كه پس از رحلت پيامبر به وجود آمده بود مبنى بر ممنوعيت نقل احاديث پيامبر ميان مسلمانان و جلوگيرى از تدوين و نشر آنها، آغاز كرد. امام على(ع) و ائمه بعدى و پيروان خاص ايشان در مقابل اين گرايش ايستادند و سنت پيامبر را نقل كرده و آن را براى نسلهاى آينده تدوين نموده و نگذاشتند بازيچه تحريف شود، تا همچون قرآن كريم منبع تشريع و همپاى آن، مرجع فكرى و دينى مسلمانان باشد. آنان در اين راه با سختىهاى فراوان و جفاى حاكمان روبه رو شدند.
پافشارى امام على(ع) و اصحاب او بر موضع حفظ و نقل سنت نبوى، اندك اندك بر طبقات ميانه اصحاب و تابعين كه حتى از هواداران حضرتش نبودند اثر گذاشت. در ابتدا احاديث پيامبر(ص) فقط از طريق گروهى از اصحاب و تابعين كه شاگردان امير المؤمنين(ع) بودند مانند ابن عباس و ابو رافع، انتشار مىيافت، ولى در نهايت، مكتب اهل بيت در نشر ميراث پاك پيامبر پيروز گشت و توانست گروهى از تابعين و تابعين تابعين را به مسير نقل حديث نبوى برگرداند. تا آن جا كه عمربن عبدالعزيز خليفه اموى به ناچار حصار را شكست و ممنوعيت نقل حديث را لغوكرد.
اما اين كار بعد از گذشت نزديك يك قرن از ممنوعيت و نگارش حديث ، صورت گرفت. دراين مدت، به گواهى تاريخ و روايات فراوانى كه به مناسبتهاى گوناگون از پيامبر در شأن على و عترت نقل شده، سنت نبوى به صورت مدون و گرد آورى شده به جز نزد امام على(ع) و اهل بيت پيامبر(ص) وجود نداشت. براين اساس، طبيعى است كه بيشتر سنت نبوى از طريق اهل بيت و اصحاب و شاگردان آنان نقل شده باشد و اكثر طرق و اسانيد موثق به ايشان منتهى گردد. اين واقعيت بر خلفا و پيروانشان ناگوار مىآمد، چرا كه به تقويت موضع اهل بيت و تثبيت مرجعيت فكرى و دينى آنان مىانجاميد. از اين رو