٥ . و على أيّ تقديرٍ، موقوفُ عليها، زوج او متكفل اخراجات ضروريّه او بود، علاوه آن كه خود آن مالكه ، مالك اجاره وقف مبالغى وغيرها از دكاكين بود، محتاج به فروش او نبود، و قريب به هزار تومان ادعا به برادران خود داشت، آيا با وجود اين، فقيره است يا مليّه ؟!

٦ . و على أيّ تقدير، دراين بيع رضاى پسر موقوفُ عليها عالى شان « محمّدحسين » كه در زمان وقف نمودن جدّ او، طفل بود، و وقف را به جهت رونماى او نمود، شرط است، و او هم داخل موقوفُ عليه و شريك والده بوده يا نه؟

٧ . وعلى أيّ حال، ملك مرقوم صد و پنجاه تومان، بلكه دويست تومان يا علاوه قيمت دارد، و اجاره او هر ماهه مبالغ كلى مى‌شود، آيا با وجود اين، مصالحه نمودن به چهل تومان صحيح است يا نه، يا يكدفعه جايز است فروختن او؟

استدعاء آن كه جميع مراتب محرره را مدلّلاً مشروحاً بيان نماييد.

جواب:

تحقيق مطلب محتاج به تمهيد چند مقدمه است:

[ مقدمه] اول : [ اقسام وقف ]

وقف به يك اعتبار منقسم مى‌شود به دو قسم: مؤبّد و منقطع. و مراد به مؤبّد چنانچه از صدوق در هدايه (٤٥) و ابن براج (٤٦) و ابوالصلاح (٤٧) و ابن ادريس (٤٨) و غيرهم تصريحاً وتلويحاً

(٤٥) الهدايه، ص ٣٢٣.
(٤٦) المهذب ، ج ٢ ، ص ٨٧.
(٤٧) الكافى فى الفقه ، ص ٣٢٤.
(٤٨) سرائر ، ج ٣، ص ١٥٣.