فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٤ - آشنايى با دايرة المعارف فقه اسلامى طبق مذهب اهلبيت(ع)
غفلت قرار ندادهايم. قاعده اوليّه، بيان دلايل فقهاست نه ادلّه تبرّعى و توجيهى، مگردر مواردى كه با نقاط خالى از استدلال روبه رو مىشديم كه موقعيت ايجاب مىكرد به جهت حفظ امانت علمى با به كاربردن تعبير «يمكن أن يستدل» آن عبارت را توجيه فنّى نماييم.
از حقايق مهمى كه نبايد از آن گذشت، اختلاف سبك و سياق تحقيقات فقهى حتى در زمان معاصر با شيوه مرسوم آكادميك است. اين دو شيوه، در ساختار و دسته بندى و تفكيك موضوعات و رعايت نظم منطقى مباحث و نام گذارى و عنوان بندى مسائل با يكديگر تفاوت دارند.گاه در فقه با تداخل مسائل و بحثهاى استطرادى خارج از موضوع روبه رو مىشويم. وجود اين نوع نابسامانىها ما را به ضرورت ساماندهى مطالب فقهى در يك ساختار جديد و قالب معين منطقى مىكشاند و اين همان چيزى است كه ما اصطلاح «خارطة البحث» (ساختار بحث) را بر آن نهادهايم. خارطه يا ساختار بحث براساس قواعد و با رعايت جهاتى تنظيم شده است، از جمله:
الف) تفكيك ميان مباحث تصورى و تصديقى، چنان كه اشاره كرديم.
ب) مشخص كردن مطالب كلى و آنچه به عنوان تطبيقات و ملحقات در زير مجموعه آنها آمده است.
ج) رعايت نظم و ترتيب بين عنوان هر فصل با فصلهاى قبلى و بعدى آن. اين تنظيم و ترتيب به مقتضاى ذوق منطقى و ذوق فقهى و احياناً ذوق عرفى صورت گرفته است.
ممكن است ساختار بحثى از نظر منطقى صحيح باشد، اما با ذوق و ادبيات فقهى سازگارى نداشته باشد.
د) جامعيت و فراگيرى: ما بر ساختار جامعى اصرار داريم كه قابليت پوشش مطالب را داشته باشد. به همين جهت از ارائه مطالب با استفاده از عناوينى چون: «تنبيهات» يا «فروع» يا