سوم ـ جستجوى مسائل فقهى: جستجوى مسائل و اطلاعات فقهى از منابع، دشوار است؛ زيرا بسيارى از مسائل در لابه لاى ابواب مختلف فقه پراكنده‌اند و جز افرادى كه از تجربه طولانى و خبرويت در فقه بهره‌مندند، دستيابى ديگران كه دراين كار ممارست ندارند، بسيار مشكل است زيرا با جايگاه طرح اين مسائل در ابواب فقه آشنايى ندارند.

مجموعه اين ملاحظات، برخى از انديشمندانى را كه نسبت به فقه اسلامى توجه بيشترى دارند، به فكر تدوين دايرة المعارف فقهى انداخت، تا فقه اسلامى را در قالبى نو عرضه دارند كه در آن سه عنصر دقّت، وضوح، و سهولت در ترتيب، رعايت شده باشد.

٦ ـ پيشينه تدوين دايرة المعارف فقهى

بعد از آن كه فقه و حقوق اسلامى توجه حقوقدانان غربى را به خود جلب نمود، تدوين اين دايرة المعارف براى اولين بار در خارج از دنياى اسلام مطرح شد. در اوايل دهه پنجاه ميلادى، دانشگاه پاريس كنگره فقه اسلامى را بر گزار كرد و شركت كنندگان در پايان اين كنگره علمى، بر ضرورت نگارش دايرة المعارف فقه اسلامى تأكيد كردند كه در آن احكام و ديدگاه‌هاى حقوق اسلام در يك مجموعه مدوّن و مرتّب همانند دايرة المعارف‌هاى حقوقى جديد، گرد آورى و تنظيم گردد.

از آنجا كه چنين كارى، كوشش و تلاشى را مى‌طلبيد كه در وسع و توان يك فرد نبود و از سوى ديگر نيازمند امكانات كلان مالى و فنى بود، كسانى كه به اين كار همّت گماردند، متوجه شدند راهى براى تحقق اين هدف وجود ندارد مگر با مشاركت و تلاش مشترك شمار قابل توجهى از علما، پژوهشگران و انديشمندان كه با پشتوانه امكانات مؤسسات و مراكز يا حكومت‌ها وارد اين عرصه گردند.

با توجه به درك اين واقعيت، نخستين تلاش براى اجراى اين طرح مهم، بعد از چندين سال ظاهر شد و اولين گام از دانشگاه دمشق برداشته شد كه مدتى ادامه يافت. بعد از