اول : در سند آن كه جعفر بن حنّان است، محقق در نكت النهايه و شهيد در مسالك و جمعى ديگر مثل شيخ و صاحب حاوى نسبت وقف به آن داده‌اند (١٤٧) ، و در وجيزه او را تضعيف نموده، و كسى مدحى از او نكرده، و جابر معتبرى هم در آن نيست، مگر يكى از سه امر كه توهم مى‌شود:

اول : تكيه فحول علما بر او.

دوم : اعتضاد به دعواى اجماع كه از انتصار و غنيه (١٤٨) و مبسوط (١٤٩) ظاهر مى‌شود.

سوم : اشتمال سند قبل از آن بر حسن بن محبوب از علي بن رئاب از جعفر بن حنّان، و او «ممن اجمعت العصابة على تصحيح ما يصح عنه» است.

جواب از اول : آن كه:

اوّلاً، معلوم نيست كه اعتماد همه فحول علما بر اين حديث باشد، بلكه جمعى اين حديث را در حبس ذكر نموده اند، و جمعى از ايشان كسانى هستند كه عمل به خبر واحد نمى‌كنند مثل سيدين و ابن براج و امثالهم، و دليل ايشان بعضى از امور اعتباريه است كه تنبيه بر آن خواهد شد، و در عباير ايشان اشاره به آن شده .

و ثانياً، مجرّد اعتماد تا سر حدّ شهرت عظيمه نرسد جابر حديث نمى‌شود.

و ثالثاً، عباير ايشان به حسب تأديه مختلف است، بعضى ضرورت شديده را اعتبار نموده اند مثل سيد و مفيد و اضرابهما، و برخى حاجت عظيمه شديده با اصلحيّت بيع و خلف را اعتبار نموده‌اند، و جمعى غير از اين، چنانچه در تأمل در عباير ظاهر مى‌شود، پس مجرّد مضمون حديث معلوم الانجبار نيست .

(١٤٧) ر.ك: رجال شيخ ، ص ٣٣٤، شماره ٤٩٦٧.
(١٤٨) ر.ك: انتصار ، ص ٤٦٩؛ غنيه ، ص ٢٩٨.
(١٤٩) ر.ك: مبسوط ، ج ٣ ، ص ٣٠٠.