حاصل سخن آنكه: عصر پيامبر(ص)، عصر تشريع اسلامى و تكميل شريعت بود و آن حضرت كار تبليغ قرآن و گرد آورى و تدوين آن، نيز صدور سنت شريف و گرد آورى و تدوين آن را به اتمام رساند. تأليف اسلامى در حوزه تشريع در اين عصر شريف، آغاز شد و عمده اين كار و اساس آن از جانب امام على(ع) صورت گرفت.

عصر تبيين نص و پاسدارى از آن ـ عصر ائمه(ع): اين عصر پس از رحلت پيامبر(ص) در سال يازدهم هجرى آغاز شد و تا عصر غيبت كبرى در سال ٣٢٩ هجرى امتداد يافت.

ائمه اهل بيت(ع) دراين مدت به تبيين دين حنيف و شريعت الهى پرداختند كه خداوند سبحان به صورت تمام و كامل بر پيامبر اكرم(ص) فرو فرستاد بود و پيامبر(ص) نيز آن را به طور كامل و رسا به برادر و جانشين خود امير المؤمنين على بن ابى طالب(ع) آموخت و از طريق امير المؤمنين به ائمه بعدى انتقال يافت تا دين را از آفتِ تحريف و بازيچه شدن به دست بدعتگذاران مصون نگه دارند و در كنار كتاب كريم، ميزان حق و پناه خلق باشند.

امير المؤمنين(ع) در اين باره در پاسخ كسى كه در مورد احاديث اهل بدعت و اختلاف مردم در احاديث، از او سؤال كرده بود، مى‌فرمايد:

آنچه در دست مردم است آميزه‌اى است از حق و باطل و راست و دروغ و ناسخ و منسوخ و عام و خاص و محكم و متشابه و اصيل و بى پايه. در زمان حيات پيامبر گاهى دروغ به او بسته مى‌شد، تا آنجا كه خود آن حضرت در خطبه‌اى فرمود: «هر كس عمداً بر من دروغ ببندد، جايگاه خود را در آتش آماده كرده است». آنان كه حديث را براى تو نقل مى‌كنند چهار دسته‌اند و پنجمى وجود ندارد:

دسته‌اى منافقند كه اظهار ايمان مى‌كنند و به ظاهر خود را مسلمان مى‌نمايانند اما از هيچ گناهى رويگردان نيستند و باك ندارد. اينان به عمد