دليل سوم، آن كه دايرة المعارف مى‌تواند به فقه ترتيب جديدى بدهد. معروف است كه دايرة المعارف متفرقات را جمع مى‌كند، مجتمعات را متفرق مى‌كند، اين كار دايرة المعارف است. ممكن است چهل، پنجاه عنوان كه در كتاب حج يك جا جمع است در چهل، پنجاه جاى مختلف از دايرة المعارف و در حروف متعدد متفرق بشود و ممكن است يك بحث كه در چند باب فقه مى‌آيد، در يك جا جمع بشود؛ مثلاً فقها از عدالت در باب نماز، قضا، شهادت و... بحث مى‌كنند. وقتى در دايرة المعارف كلمه «عدالت» آورده مى‌شود بايد اين بحث هايى را كه در ابواب فقهى مختلف متفرقند، در يك جا جمع كرد.

به نظرم مى‌رسد كه حدود چهل سال پيش يا بيشتر، نخستين گام را در دمشق برداشتند. آن وقت ائتلافى ميان سوريه و مصر بود كه اين دو كشور از لحاظ ادارى و سياسى يك كشور به حساب مى‌آمدند. دايرة المعارفى نوشتند كه به نام «موسوعه جمال عبدالناصر» معروف شد و تاكنون بيست مجلّد از آن چاپ شده ولى هنوز از حرف «الف» خارج نشده است.

همزمان با آن با كمى تأخير در كويت با امكانات وسيع‌تر دايرة‌المعارفى تأسيس شد كه وسيع‌تر از دايرة المعارف اوّل بود و پيشرفت بهترى داشت ولى دايرة المعارفى كه به نام جمال عبدالناصر بود، فقه مذهب اهل‌بيت(ع) را هر چند به نحو بسيار فشرده و خلاصه آورده بود ولى در دايرة المعارفى كه در كويت از سوى دولت كويت تأسيس و تأليف شد مطلقاً مكتب اهل‌بيت(ع) آورده نشد.

حدود سى سال پيش در كويت بودم كه با شيخ احمد مصطفى الزرقا كه فقيهى دانشمند ويكى از اعضاى مؤسس دايرة المعارف فقهى كويت بود