اين سخن معروف به ابو حنيفه نسبت داده شده كه مى‌گفت: «لولا السنتان لهلك النعمان» (٣٢) مقصود او، آن دوسالى است كه منصور عباسى امام صادق(ع) را به عراق آورده بود و ابو حنيفه از محضر امام استفاده مى‌كرد. اين سخن نيز به او منسوب است كه مى‌گفت: «از اين پس در هيچ مسأله‌اى هرگز به قياس مراجعه نخواهم كرد.» (٣٣)

از سويى ديگر، به بركت اين تلاش‌ها، سنت پيامبر(ص) ميان مردم و اهل علم انتشار يافت و به تدريج از صحابه به تابعين و تابعين تابعين منتقل گرديد و به رغم سخت‌گيرى هاى حاكمان نسبت به مكتب اهل بيت، در كتب صحاح و مجموعه‌هاى حديثى گرد آورى شد. بيشترين كسانى كه احاديث پيامبر رامخصوصاً در قرن‌هاى نخستين منتشر مى‌كردند از شيعيان اهل بيت و شاگردان ايشان بوده‌اند، امثال: سلمان فارسى(متوفاى ٣٥ هـ)، ابوذر غفارى(متوفاى ٣٢ هـ)، مقداد بن عمرو كندى(متوفاى ٣٧ هـ) حذيفه بن يمان عبسى(متوفاى ٣٦ هـ) عماربن ياسر كندى(متوفاى ٣٧ هـ)، ابن عباس(متوفاى ٦٨ هـ)، ابو رافع قبطى(متوفاى ٤١ هـ)، پسر او على بن ابو رافع قبطى(متوفاى ١٥٠ هـ)، سعيد بن مسيّب قرشى(متوفاى ٩٤ هـ)، قاسم بن محمد بن ابى بكر(متوفاى ١٠٦ هـ)، يحيى بن سعيد بن قيس انصارى(متوفاى ١٥٠ هـ) و بسيارى ديگر در ساير طبقات. تا آن جا كه ذهبى در كتاب ميزان الاعتدال خود در ترجمه ابان بن تغلب(متوفاى ١٤١ هـ) از اصحاب امام صادق(ع) مى‌گويد: «بسيارى از تابعين و تابعين تابعين كه اهل دين و تقوا و راستگويى بودند، مذهب تشيع داشتند و اگر حديث اينان مردود دانسته شود، بخشى از آثار پيامبر از ميان خواهد رفت و اين مفسده‌اى آشكار است». (٣٤)

شايد همين نكته يكى از عواملى بود كه ائمه(ع) را واداشت تا احاديث خود را با ذكر سلسله سند به نقل از پدران خود به پيامبر(ص) منتهى كنند و به عنوان يك اصل كلّى

(٣٢) «اگر آن دو سال نبود نعمان هلاك شده بود». نعمان، نام ابو حنيفه است. التحفه الاثناعشريه ـ آلوسى، ص٨.
(٣٣) احتجاج، ج٢ ،ص ٢٧٠.
(٣٤) ميزان الاعتدال ،ج١،ص٥.