فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٥ - بررسى فقهى حكم عده زنان بدون رحم آيت اللّه محمد مؤمن
عدة؟ قال: نعم ا ليس قد لذ منها و لذت. (٦٤)
گفت: از امام باقر(ع) پرسيده شد: مردى خواجه، با زنى ازدواج كرد و برايش مهر به گردن گرفت. خود آن زن، مىداند كه همسرش خواجه است.
فرمود: رواست.
سپس گفته شد: اين دو مدتى با هم به سر بردند و پس از آن، شوهر، زن را طلاق داد، آيا بر او عدهاى است؟
فرمود: آرى مگر نه اين است كه از يكديگر كامجويى كردهاند؟ اين روايت تنها كامجويى را علت لازم شدن عده مىداند با اين كه خواجه، توان باردار كردن زن را ندارد. از اين روى، راز و رمز عده آگاهى از نبود آبستنى نيست؛ چرا كه در اين جا، از پيش مىدانيم كه رحم اين زن باردار نيست. با اين همه، به روشنى گفته است كه عده لازم و علت آن كامجويى است.
مرحوم صاحب جواهر پس از سخن مرحوم محقق حلى :
«لاعدة على من لم يدخل بها»
عدهاى بر زنى كه با او آميزش نشده نيست.
در شرحى آميخته با متن چنين نوشته:
و لا خلاف فى ان كلا من الدخول و المس يتحقق بايلاج الحشفة و ان لمينزل بل و ان كان مقطوع الانثيين - فضلا عن معيبهما - الذي من المعلوم عادة عدم الانزال منه و عدم الحمل؛ لما عرفت من تحقق الدخول بالوطى منه لغة و عرفا، و هو عنوان الحكم، نصا و فتوى بل الاجماع بقسميه عليه، ضرورة كونه المراد من التقاء الختانين الذى رتب عليه الغسل و العدة فى المستفيض من النصوص و المتواتر، و حكمة كون العدة لبراءة الرحم لاتنافى ترتيب الشارع الحكم على
(٦٤)وسائل الشيعه،ج ١٤،ص ٦٠٩،باب ١٣،ح ٤ .