فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٨ - همزيستى فقهى مذاهب و اديان آيت اللّه محمد مهدى آصفى
حضرت فرمودند: نصف آن مال را براى او بگير. بگيريد از آنان، آنچه را كه در سنّت و قضاوت و احكامشان از شما مىگيرند.
راوى مىگويد: اين روايت را براى زراره نقل كردم:
زراره گفت: روايت ابن محرز، نورانيّتى دارد. حق خود را بر اساس احكام و سنن آنان بگير همان گونه كه آنان از شما مىگيرند.
فقه الحديث:
اين روايت، به قاعده الزام معروف، اختصاص دارد. در آن، راوى از امام درباره مردى، كه دختر و خواهرى (پدرى و مادرى) از خود به جاى گذارده، سؤال مىكند كه: ميراث اين دو از او چگونه است؟ امام مىفرمايند: «همه مال، از آنِ دختر است» اين حكم بر اساس مذهب اهل بيت، عليهم السلام، در فقه مفهوم است. زيرا دختر از طبقه اوّل است و داراى سهمى معلوم. با وجود او، نوبت به طبقات ديگر نمىرسد. پس نيمى از مال را به فرض و نيم ديگر را به مرد، به ارث مىبرد و چيزى از ميراث براى خواهر باقى نمىماند.
اين حكم از فقه اهل بيت، معروف است.
راوى، دوباره از حكم مساله با اين فرض سؤال مىكند كه ميتسنّى است و خواهر بازمانده، شيعه. امام مىفرمايد:
نيمى از ميراث را براى خواهر شيعه بگير؛ زيرا بر اساس فقه اهل سنّت، خواهر ميراث باقيمانده از سهم ذوى الفروض را به ارث مىبرد. خواهر، از خويشاوندان نزديك است و اينان از نظر اهل سنت، ارث مىبرند. اين ارث، بنا بر فقه اهل سنّت، صحيح و بنا بر فقه اهل بيت باطل است. لكن با اين وصف، امام، مجاز مىداند كه خواهر نصف ميراث ميّت را بگيرد.
آن گاه، امام قاعده كلّى را به عبارتى موجز بيان مىفرمايد:
«بگيريد از آنان، آنچه را كه در سنن و قضاوت و احكامشان از شما مىگيرند».