فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٨ - وجوه شرعى در نظام اسلامى میزگرد محّمد محمّدی گیلانی
آيت اللّه گيلانى:همان طور كه آقاى يزدى فرمود: «خمس براى رفع نيازهاى دين خداست» ولى قرآن كريم، مساله ديگرى را هم مطرح كرده و آن، برقرارى تعادل و توازن اقتصادى بين مردم است به تعبير قرآن، مال دست به دست بين توانگران جامعه نچرخد. در سوره حشر مىفرمايد:
{ما افاء اللّه على رسوله من اهل القرى فلله و للرسول و لذي القربى و اليتامى و المساكين و ابن السبيل كى لايكون دولة بين الارغنياء منكم } . (١٤)
هر چه خدا از اموال مردم اين دهكدهها، عايد پيامبر خويش كرده، خاص خدا و خويشاوندان وى و يتيمان و مسكينان و به راه ماندگان است، تا ميان توانگران شما، دست به دست نگردد.
در آيه ديگر همه فيئ را دستور مىدهد كه به مهاجران داده شود:
{للفقراء المهاجرين الذين اخرجوا من ديارهم و اموالهم يبتغون فضلا مّن اللّه و رضوانا و ينصرون اللّه و رسوله اولئد هم الصادقون } . (١٥)
خاص فقيران مهاجر كه از ديارشان و اموالشان بيرون شدهاند و كرم و رضاى خدا مىجويند و خدا و رسول او را يارى مىدهند.آنان، همان راستگويانند.
اين غنائم، در اصل، از آن پيامبر،صلى اللّه عليه و آله، است.
با اين كه در حوزه اطاعت پيامبر،صلى اللّه عليه و آله، گروههاى گوناگونى، مثل انصار و ... وجود داشتند و همچنين قرآن، موارد ششگانه مصرف را نام مىبرد، مىفرمايد: {للفقراء المهاجرين } يعنى اين اموال، فقط از آن فقيران مهاجر است.
فقيرانى كه ترك زن و فرزند و مال و ديار كردند و به مدينه آمدند: {اخرجوا من ديارهم و اموالهم }
(١٤) حشر، آيه ٧.
(١٥)همان، آيه ٨.