فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٤ - بررسى فقهى حكم عده زنان بدون رحم آيت اللّه محمد مؤمن
دسته نخست، چنين دليل آوردهاند كه علت عدهنشينى از ميان رفته است، پس خود عده نيز رخت بر مىبندد؛ چرا كه عده بيشتر اوقات، تنها براى آگاهى از تهى بودن رحم است و چنين حكمتى در اين جا، به يقين يافت نمىشود، پس واجب بودن عده وجهى ندارد.
چنانكه روشن است، اين عبارت، در چگونگى و رسايى، مانند عبارت «ايضاح» است.
علامه حلى در كتاب «ارشاد» افزون بر اين جملات چيزى نگفته است :
«و ان كانت فى سن من تحيص و لا حيض لها فعدتها ثلاثة اشهر و لا عدة على الايسة و الصغيرة.» (٢٠)
اگر در سن كسى است كه عادت ماهانه دارد، ولى عادت نمىشود، عدهاش سه ماه است. بر زن نااميد از قاعدگى و خردسال نيز عدهاى نيست.
شيهد دوم در كتاب «مسالك» چنين مىنويسد :
«اختلف الاصحاب فى الصبية التى لمتبلغ التسع و اليائسة اذا طلقت بعد الدخول...هل عليها عدة ام لا؟ فذهب الاكثر و منهم الشيخان و المصنف و المتاخرون الى عدم العدة. و قال السيد المرتضى و ابن زهرة: عليهما العدة. و الروايات مختلفة ايضا، و اشهرها بينهم ما دل على انتفائها.»
فقها در باره دختر خردسالى كه به نه سال نرسيده و همچنين زن نااميد از قاعدگى كه پس از آميزش طلاق داده شدهاند، اختلاف كردهاند كه آيا عدهاى بر اين دو دسته لازم استيا خير؟ بيشتر آنان كه از ايشان شيخين، مؤلف[حقق حلى ]و فقيهان
(٢٠)ارشاد الأذهان، علامه حلّى ، ج٢، ص٤٧، محقق اردبيلى شرح بر بخش طلاق ارشاد ننگاشته و سيد صاحب مدارك نيز در نهاية المرام در پى عبارت مختصر چيزى نياورده است، زيرا در آن جا، مطلب دريافته مىشود. ر.ك: ج٢، ص٨٨ ـ ٩٩.