فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٥ - بررسى فقهى حكم عده زنان بدون رحم آيت اللّه محمد مؤمن

متاخرند، راه لازم نبودن عده را بپيموده‌اند.

سيد مرتضى و ابن زهره گفته‌اند: بر ايشان عده است. روايات نيز، چند گونه است و معروف‌ترين آنها، نبود عده را مى‌رساند.

سپس چهار روايت را آورده و مى‌نويسد:

«حسنة محمد بن مسلم عن ابى جعفر(ع) قال: التى لايحبل مثلها لا عدة عليها.» (٢١)

و يؤيده من جهة الاعتبار انتفاء الحكمة الباعثة على الاعتداد فيهما؛ و هو استعلام فراغ الرحم من الحمل، كما نبه عليه رواية محمد بن مسلم السابقة، و انتفائها عن غير المدخول بها، و هما فى معناها. (٢٢)

روايت‌حسنه محمد بن مسلم از امام باقر(ع) كه فرمود: «زنى كه همسانهايش آبستن نمى‌شوند عده‌اى بر او نيست».

نبودن حكمتى كه انگيزه عده است، پشتيبان همين بوده و با اعتبار همخوان است كه همان آگاهى بر تهى بودن رحم از فرزند است، چنانكه روايت پيشين محمد بن مسلم، بدان گوشزد كرده است. لازم نبودن عده بر زنى كه با او آميزش نشده نيز، خود دليلى بر همين است؛ چه اين دو دسته همسان اويند.

چنانكه مى‌بينيد، ايشان نبودن حكمت‌ياد شده را پشتيبان و نه دليل، بر خواسته خويش مى‌گيرد و همچنين در پشتيبانى نظر خود، همسان بودن اين دو گروه را با زنى كه با او آميزش نشده است، يادآور مى‌شود.

صاحب «رياض المسائل»، در شرح سخن محقق و آوردن دليل بر آن از روايات، كه گفت: «بنابر نظر معروف‌تر، عده‌اى بر خردسال و زن نااميد از قاعدگى نيست»، چنين مى‌نويسد: