فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٣ - وجوه شرعى در نظام اسلامى میزگرد محّمد محمّدی گیلانی

ائمه، عليهم السلام، احساس نياز مى‌كرده‌اند و از تفسير آن براى همگان، پرهيز داشته‌اند.

و اين جمله: «خوش ندارم از بيم افشاء، آن را توضيح دهم» بيانگر نيازهاى سياسى نيز هست. در روايتى ديگر از امام رضا، عليه السلام، آمده است:

«... ان الخمس، عوننا على ديننا و على عيالنا و على موالينا(اموالنا) و ما نبذله و نشتري من اعراضنا ممن نخاف سطوته فلاتزووه عنا...» (١٣)

خمس، كمك ما، بر حفظ دين، خانواده و شيعيان ماست و وسيله حفظ آبرو از كسانى كه بيم قدرتشان را داريم. آن را از ما دريغ نداريد.

فقه اهل بيت: خمس، صرف نظر از مبدا تشريع هر كدام از موارد هفتگانه، فلسفه تشريع آن چيست؟ آيا نوعى ماليات براى اداره جامعه است و يا موارد مصرف خاصى دارد؟

آيت اللّه‌ يزدى: از متن آيه شريفه: «و اعلموا انما غنمتم من شى‌ء فان للّه‌ خمسه...»

به راحتى مى‌توان فلسفه جعل خمس را كه مى‌گويد يك پنجم آن مال خداست، به دست آورد.

توضيح:١. بايد توجه داشت كه «لام» در آيه خمس، با «لام» در آيه: {للّه‌ ما فى السموات و ما فى الاررض } با اين كه هر دو «لام» ملكيت است، تفاوت دارد. زيرا، در خمس، ملكيت، اعتبارى است و در {للّه‌ ما فى السموات و ما في الارض } ، ملكيت حقيقى. در خمس، يك پنجم خدا و رسول وذى القربى، مال و چهار پنجم آن، مربوط به مالك است. در حالى كه مالكيت حقيقى پروردگار، همه آن را، يعنى