ناپيموده است و طبيعى است كه هنوز چند و چونهايى را برتابد و درنگهايى را بيافريند. اما روى هم رفته، اميد مى‌رود كه نتيجه اين كندوكاوها به بار بنشيند و دستاوردهاى ارجمند خويش را بنماياند.

فقه اهل بيت

مقدمه:

در نوشتار حاضر، روى سخن، با كسانى است‌يا فقه استدلالى را مى‌شناسند و يا جامعه‌شناسى تفهّمى ماكس وبر را. گمان نويسنده بر اين است كه اگر كسى يكى از دو دانش ياد شده را تا اندازه‌اى بشناسد، با اندك شناساندنى كه از ديگرى شده، هدف را در مى‌يابد و در صورت علاقه‌مندى براى آشنايى با علمى كه مورد سنجش قرار گرفته است، دست كم به يك منبع معرفى شده مراجعه مى‌كند و به ارزيابى نوشتار حاضر مى‌پردازد.

ممكن بود شرح بيشترى درباره هر دو دانش، يعنى فقه و اصول فقه از يكسو، و جامعه‌شناسى تفهّمى ماكس وبر از سوى ديگر، ارائه گردد و در پايان به سنجيدن آنها و برابرى مطالب اين دو پرداخته شود.اما نتيجه‌اى كه بر كم گويى مترتب است، بر خوانندگان آشكار است. مقاله‌اى چند صفحه‌اى كه سعى دارد ديدگاه خود را به گونه روشن بيان كند و شاهدى نيز ارائه دهد، هم به سهولت در مجلات علمى قابل درج است و هم خواننده گرايش خواهد داشت كه با يكى دو ساعت وقت گزاردن، آن را مطالعه و ارزيابى كند كه اگر مقاله طولانى باشد، نتيجه‌ها به دست نمى‌آيد.

در اين مقاله ابتدا، شرح كوتاهى مى‌آيد درباره جامعه‌شناسى تفهّمى، سپس به بخشى از علم فقه و قواعد مربوط به آن در علم اصول اشاره مى‌شود و آن گاه مقايسه‌اى انجام مى‌گيرد بين اين دو دانش. اميد مى‌رود كه مفيد افتد و ديگران به ارزيابى آن بپردازند.