اين را چه كسى مى‌تواند بفهمد؟ روشن است آن كس كه آشنا به كل امور امت اسلامى است. آن كس كه ولايت بالفعل بر امت اسلامى دارد و كل امت و شرايط زمانى و مكانى را به طور جمعى مى‌تواند ببيند نه آن كس كه بخشى از امور مسلمين را مى‌بيند و مى‌داند لذا ما تصور مى‌كنيم از خود آيه استفاده مى‌شود كه اشخاص، نمى‌توانند بر طبق تشخيص خود، خمس را به مصرف برسانند، بلكه بايد به ولى خدا، رسول اكرم،صلى اللّه‌ عليه و آله، تحويل شود كه پس از وى، روايات به ما مى‌گويند كه بايد به امام،عليه السلام، و پس از امام، نايب و جانشين او.

پس برآوردن نياز دينى، در درجه نخست قرار دارد و ساير نيازهايى كه به گونه‌اى به نياز دينى برگردد، در مرحله بعد قرار دارند كه بايد تامين شوند.

اگر خمس، در روزگار ما براى اداره حوزه‌هاى علميه و نشر و گسترش معارف دين، لازم باشد و از سوى ديگر، به ساخت فرودگاه، اتوبان و ... هم نياز باشد، چه كسى مى‌تواند بگويد خمس را مى‌شود در اين راهها نيز به مصرف رساند؟

در حقيقت، اين ولى امر مسلمانان است كسى كه به جاى رسول خدا،صلى اللّه‌ عليه و آله، نشسته است، مى‌تواند بفهمد كه كدام مصرف تقدم دارد.

به نظر مى‌رسد، در مواردى، مى‌شود از خمس، براى نيازمنديهاى غير مستقيم «للّه‌ و للرسول»، چون راه، بيمارستان، آب و ... مصرف كرد، ولى ترويج دين خدا، قطعا تقدم دارد. تا زمانى كه آن تامين نشود، نمى‌توان، سراغ بقيه رفت.

فقه اهل بيت: جناب آقاى گيلانى، نظر حضرت عالى درباره فلسفه تشريع خمس چيست؟