افزون بر نماد ديگر، چه معنايى دارد؟ و مى‌تواند چنين تصور كند كه: آيا امر همراه با نماد لفظى، در واقع يك امر نمادين و داراى معناست كه من معنى آن را نمى‌دانم. و يا امر غيرنمادين و طبيعى و همراهى آن با نماد لفظى نيز، تصادفى است؟ علت پيدايش اين شك نيز ناآشنايى محقق با «نظامِ فرهنگ» شخص مورد بررسى است؛ زيرا آشنايى با نظام فرهنگ محقق را توانا مى‌سازد كه نماد بودن، يا نماد نبودن همه امور را تشخيص دهد و نيز معنى نمادها را بداند و همراهى دو، يا چند نماد كه بيشتر نماد جديدى خواهد بود، براى وى درخور درك باشد.

يادآورى:جامعه‌شناس تفهّمى اگر بخواهد درباره موضوعى تاريخى (رخدادى درگذشته) مطالعه كند، آشنايى با تاريخ آن موضوع و فرهنگ آن دوره در آن جامعه و گروه ضرورى است و براى فقيه ما نيز، آشنايى با جامعه صدر اسلام و جامعه عصر ائمه(ع) ضرورى است.

شك مورد سوم، يك شك رايج است كه براى هر محقق تاريخ، چه جامعه‌شناس و فقيه و چه محقق در امور ديگر، پيش مى‌آيد و به اين معناست كه آيا«واقعه رخداده» همان است كه به ما رسيده يا نه؟ بررسى اسناد روايات براى چيرگى بر جنبه‌اى از همين شك است. بيشتر، محققان دريافتهاى خود را «در حدّ اسناد موجود» مقيّد مى‌كنند. پس شك مورد سوم، مربوط به تفهم كردار معصوم(ع) به طور خاص و ناشى از ناآشنايى با فرهنگ عصر معصومان(ع) نيست.

مورد سوم از شك در هدف اساسى گوينده نيز، از همين نوع است.

مورد دوم شك در هدف قاطع گوينده نيز، با توجه به شناخت انگيزه‌هاى گوينده حاصل شده است و كردارهاى اشتباه انداز، از همه انسانها سر مى‌زند كه با تفهم جامع همه رفتارهاى شخصى مورد بررسى، مى‌توان به آن پى‌برد.