مستحضريد، وجوهات شرعيه،به ويژه خمس، آن هم در روزگار بسط و سيطره حكومت اسلامى، از مسايل مهم شرعى و مورد ابتلاى جامعه است و از زاويه‌هاى گوناگون، شايان بحث و بررسى. از اين روى در اين ميزگرد، اين مساله را به ميان مى‌آوريم و نخستين پرسش را از اين جا شروع مى‌كنيم كه آيا، آغاز تشريع خمس، در همه موارد هفتگانه، يكسان است؟ به بيانى ديگر: آيا تمامى هفت مورد خمس، در زمان پيامبر اكرم، صلى اللّه‌ عليه و آله، تشريع گرديده، يا برخى در زمان آن حضرت و برخى در روزگار ائمه،عليهم السلام، تشريع شده است؟ اگر برخى در زمان پيامبر، صلى اللّه‌ عليه و آله، و برخى در زمان ائمه،عليهم السلام، جعل شده، بر چه اساسى بوده است؟

آيت اللّه‌ محمد يزدى:من، به نوبه خود، از دست اندركاران مجله فقه اهل بيت،عليهم السلام،، كه اين گفت و گوى علمى را فراهم آورده‌اند، تشكر مى‌كنم و با شما موافقم كه بحث از وجوهات شرعى، به ويژه خمس شروع شود، بخصوص امروز كه از مباحث مهم و ضرورى است و بايد فقها و محققان، در آن به بحث و تحقيق بپردازند.

در پاسخ به سؤال شما، عرض مى‌كنم: برابر برخى از روايات ما، اصل تشريع خمس،در زمان حضرت ابراهيم،شيخ الانبياء، عليه السلام، بوده است:

قد روى السكونى عن ابى عبداللّه‌،عليه السلام:

«و اول من اخرج الخمس ابراهيم.» (١)

حضرت عبدالمطلب، گويا بر اساس پيروى از آيين ابراهيم، خمس گنج را

(١)بحار الانوار، علامه مجلسى، ج١٢، ٥٧، مؤسسه الوفاء، بيروت ؛مجمع البيان، امين الاسلام طبرسى، ذيل آيه ١٢٤ بقره.