فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٥٤٢
العَبدُ انَّهُ اوّاب. [١]
ص (٣٨) ٤١ و ٤٤
٧) تنبيه همسر با دستهاى از گياه خشك و تر، سفارش و چارهجويى خداوند براى ايّوب (ع) جهت اداى سوگندش:
واذكُر عَبدَنا ايّوبَ اذ نادى رَبَّهُ انّى مَسَّنِىَ الشَّيطنُ بِنُصبٍ وعَذاب* وخُذ بِيَدِكَ ضِغثًا فَاضرِب بِهِ ولا تَحنَث انّا وجَدنهُ صابِرًا نِعمَ العَبدُ انَّهُ اوّاب. [٢]
ص (٣٨) ٤١ و ٤٤
سوگند بر تنبيه همسر---) همين مدخل، تنبيه همسر ايّوب (ع)
مراحل تنبيه همسر
١. ترك همخوابگى
٨) بىاعتنايى به همسر ناشزه و ترك همخوابگى با او از جانب شوهر، اوّلين مرحله تنبيه وى:
الرّجالُ قوّامون عَلَى النّساءِ ... والتى تخافون نُشوزهُنَّ ... واهجُروهُنَّ فِى المضاجِعِ .... [٣]
نساء (٤) ٣٤
٢. زدن
٩) زدن همسر ناشزه، آخرين مرحله تنبيه از سوى شوهر:
الرّجالُ قوّامون عَلَى النّساءِ ... والتى تخافون نُشوزهُنَّ ... واضرِبوهُنَّ ....
نساء (٤) ٣٤
١٠) لزوم پرهيز از زدن با شدّت، در تنبيه (زدن) زن ناشزه:
الرّجالُ قوّامون عَلَى النّساءِ ... والتى تخافون نُشوزهُنَّ ... واضرِبوهُنَّ .... [٤]
نساء (٤) ٣٤
روش تنبيه
١١) مبارزه منفى و تحريم روابط از روشهاى مؤثّر در تنبيه خطاكاران:
الرّجالُ قوّامون عَلَى النّساءِ بِما فضَّل اللَّهُ بعضهُم على بعضٍ وبِما انفقوا مِن امولِهِم فالصلِحتُ قنِتتٌ حفِظتٌ لِلغيبِ بِما حفِظ اللَّهُ والتى تخافون نُشوزهُنَّ فعِظوهُنَّ واهجُروهُنَّ فِى المضاجِعِ واضرِبوهُنَّ فان اطعنكُم فلا تبغوا عليهِنَّ سبيلًا انَّ اللَّه كانَ علِيًّا كبِيرا.
نساء (٤) ٣٤
وعَلَى الثَّلثَةِ الَّذينَ خُلّفوا حَتّى اذا ضاقَت عَلَيهِمُ الارضُ بِما رَحُبَت وضاقَت عَلَيهِم انفُسُهُم وظَنّوا ان لا مَلجَا مِنَ اللَّهِ الّا الَيهِ ثُمَّ تابَ عَلَيهِم لِيَتوبوا انَّ اللَّهَ هُوَ التَّوّابُ الرَّحيم.
توبه (٩) ١١٨
[١] سفارش خداوند به ايّوب (ع) به نشكستن سوگندش، بيانگر اين حقيقت است كه ايّوب (ع) در اداى سوگندش دچار ترديد شده، حالت پشيمانى به او دست داده بود، بهگونهاى كه در جست و جوى راهى براى حل اين مشكل برآمده بود.
[٢] «ضغث» به يك دسته از گياه خشك و تر گويند. (مجمعالبيان، ج ٧- ٨، ص ٧٤٦)
[٣] بنا بر احتمالى كه منظور از «واهجروهنّ فى المضاجح» ترك همخوابگى باشد. (مجمعالبيان، ج ٣- ٤، ص ٦٩)
[٤] رسول خدا (ص) درباره آيه ياد شده فرمود: ... آنان را بزنيد؛ امّا زدن بدون شدّت. (جامعالبيان، ج ٤، جزء ٥، ص ٩٥) و نيز از امام باقر (ع) نقل شده است: مقصود از زدن [در آيه شريفه] زدن با مسواك است. (مجمعالبيان، ج ٣- ٤، ص ٦٩)