فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٦٠ - احترام به والدين
وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ الْقِسْطَ ....
انبياء (٢١) ٤٧
نيز---) الرّحمن (٥٥) ٧؛ الرّحمن (٥٥) ١٠؛ انشراح (٩٤) ٢ [١]
واقد بن عبداللّه حنظلى
واقد بن عبداللّه بن عبد مناف بن عرين از حُلفاى بنىعدى بن كعب بود. [٢] برخى مفسّران آيه ٢١٨ بقره (٢) را درباره قتل فردى از مشركان به دست واقد بن عبداللّه در ماه حرام دانستهاند كه با نزول آيه، وى و كسانى را كه به اشتباه دست به قتل در ماه حرام زدهاند مورد رحمت و مغفرت الهى دانسته است. [٣] نيز آيه ٥٢ انعام (٦) را درباره گروهى از مؤمنان فقير، از جمله واقد بن عبداللّه دانستهاند كه خداوند پيامبر صلى الله عليه و آله را از طرد آنان برحذر داشت. [٤]
الواقعه
واقعه، از نامهاى قيامت است [٥] و اين وصف عَلَم بالغَلَبه براى قيامت شده است. همان طورى كه نامهاى ديگر چون «الصّاخة»، «الطامّه»، و «الآزفة» اسم قيامت گرديده است. [٦] اين اسم دو بار در قرآن آمده است:
إِذا وَقَعَتِ الْواقِعَةُ.
واقعه (٥٦) ١
فَيَوْمَئِذٍ وَقَعَتِ الْواقِعَةُ.
حاقّه (٦٩) ١٥
واقى/ اسماوصفات
اين صفت فعلى الهى اسم فاعل از «وقى، يَقى، وقياً» به معناى نگهداشتن و حفظ كردن است. اين صفت الهى به معناى مثبت آن [نگهدارنده] در مورد خداوند در قرآن ٥ بار ذكر شده است. [٧]
فَوَقاهُ اللَّهُ سَيِّئاتِ ما مَكَرُوا وَ حاقَ بِآلِ فِرْعَوْنَ سُوءُ الْعَذابِ.
غافر (٤٠) ٤٥
نيز---) دخان (٤٤) ٥٦؛ طور (٥٢) ١٨ و ٢٧؛
والدين
مراد از والدين، پدر و مادر است. [٨] در اين مدخل از واژههاى «والدين»، «والدىّ»، «ابويه» و همچنين آياتى كه بر والدين دلالت مىكند، استفاده شده است.
اهمّ عناوين: احسان به والدين و اهانت به والدين.
احترام به والدين
١. لزوم رفتار شايسته با والدين مشرك، در امور دنيايى:
وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ ... وَ إِنْ جاهَداكَ عَلى أَنْ تُشْرِكَ بِي ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما وَ صاحِبْهُما فِي الدُّنْيا مَعْرُوفاً ....
لقمان (٣١) ١٤ و ١٥
[١] . اسما و صفات الهى، فقط در قرآن، ج ٢، ص ١٥١٩.
[٢] . السيرة النبوية، ابن هشام، ج ١، ص ٢٦٠.
[٣] . جامع البيان، ج ٢، جزء ٢، ص ٤٧٤؛ مجمع البيان، ج ١- ٢، ص ٥٥٣.
[٤] . جامع البيان، ج ٥، جزء ٧، ص ٢٦٥؛ مجمع البيان، ج ١- ٢، ص ٥٥٣.
[٥] . مجمع البيان، ج ٩- ١٠، ص ٣٢٤؛ الكشاف، ج ٤، ص ٤٥٥.
[٦] . تفسير التحريروالتنوير، ج ١٣، جزء ٢٧، ص ٢٨١.
[٧] . اسما و صفات الهى، فقط در قرآن، ج ٢، ص ١٥٣٠.
[٨] . فرهنگ فارسى، ج ٤، ص ٤٩٦٦، «والدين».