لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ وَ أَمْوالِهِمْ يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً وَ يَنْصُرُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ أُولئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ.

حشر (٥٩) ٨

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَ عَدُوَّكُمْ أَوْلِياءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَ قَدْ كَفَرُوا بِما جاءَكُمْ مِنَ الْحَقِّ يُخْرِجُونَ الرَّسُولَ وَ إِيَّاكُمْ أَنْ تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ رَبِّكُمْ إِنْ كُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهاداً فِي سَبِيلِي وَ ابْتِغاءَ مَرْضاتِي تُسِرُّونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ ....

ممتحنه (٦٠) ١

٧٤. هجرت و گريز از محيط فاسد به منظور حفظ ايمان، كارى جوانمردانه و مورد تمجيد خداوند متعال:

إِذْ أَوَى الْفِتْيَةُ إِلَى الْكَهْفِ فَقالُوا رَبَّنا ....

كهف (١٨) ١٠

اقسام هجرت‌

٧٥. ممنوعيت دوستى مؤمنان با منافقان، جز در صورت هجرت عملى آنان از اعمال كافران به اعمال مسلمانان:

... فَلا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ أَوْلِياءَ حَتَّى يُهاجِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ‌ [١] ...

نساء (٤) ٨٩

٧٦. ممنوعيّت دوستى مؤمنان با منافقان، جز در صورت هجرت آنان از دارالكفر به دارالايمان:

... فَلا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ أَوْلِياءَ حَتَّى يُهاجِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ‌ [٢] ...

نساء (٤) ٨٩

پاداش هجرت‌

٧٧. آگاه شدن از فوايد دنيايى هجرت در راه خدا و پاداش آخرتى آن، مورد تمنى از خداوند متعال:

وَ الَّذِينَ هاجَرُوا ... لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ لَأَجْرُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ.

نحل (١٦) ٤١

٧٨. آگاهى از آثار دنيايى هجرت در راه خدا و پاداش آخرتى آن، كارى در حدّ نا ممكن:

وَ الَّذِينَ هاجَرُوا فِي اللَّهِ‌ ... وَ لَأَجْرُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ.

نحل (١٦) ٤١

٧٩. صبر و تحمّل مشكلات ناشى از هجرت در راه خدا، در پى دارنده اجر بدون حساب و ميزان خداوندى:

... وَ أَرْضُ اللَّهِ واسِعَةٌ إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ‌ [٣].

زمر (٣٩) ١٠

٨٠. اجر بزرگ الهى، ثمره هجرت مؤمنان در راه خدا:

الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا ... فِي سَبِيلِ اللَّهِ‌ .... إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ.

توبه (٩) ٢٠ و ٢٢

٨١. بى خبر بودن ستمگران، از ارزش و پاداش هجرت در راه خدا:

وَ الَّذِينَ هاجَرُوا فِي اللَّهِ مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا

[١] . لفظ «يهاجروا» عام است و شامل هجرت عملى هم مى‌شود. (التفسير الكبير، ج ٤، ص ١٧٠ و ١٧١).

[٢] . لفظ «يهاجروا» عام است و شامل هجرت مكانى مى‌شود، (التفسيرالكبير، ج ٤، ص ١٧١ و ١٧٠) بلكه ظهور در هجرت مكانى دارد.

[٣] . از امام صادق عليه السلام روايت شده كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: هنگامى‌كه نامه‌هاى اعمال گشوده مى‌شود، ميزانها بر پا مى‌گردد براى اهل بلا و مصيبت كه صابر بوده‌اند ميزانى بر پا نشده و نامه عملى گشوده نخواهد شد آن گاه اين آيه را تلاوت فرمود (مجمع البيان، ج ٧-/ ٨، ص ٧٦٧) كه شامل مهاجران صابر نيز مى‌شود.