إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا ... فِي سَبِيلِ اللَّهِ‌ ... وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يُهاجِرُوا ما لَكُمْ مِنْ وَلايَتِهِمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ ....

انفال (٨) ٧٢

٨. محروميت از ارث‌

١١٩. ممنوعيت ارث بردن اهل مكه از اهل مدينه، در صورت اعراض از هجرت در راه خدا:

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا ... فِي سَبِيلِ اللَّهِ‌ ... وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يُهاجِرُوا ما لَكُمْ مِنْ وَلايَتِهِمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ حَتَّى يُهاجِرُوا [٢] ...

انفال (٨) ٧٢

٩. ملامت‌

١٢٠. توبيخ و سرزنش مستضعفان سر باز زده از هجرت، از سوى فرشتگان به هنگام مرگ:

... قالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قالُوا أَ لَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ واسِعَةً فَتُهاجِرُوا فِيها [٣] ...

نساء (٤) ٩٧

١٠. ناگوارى هنگام مرگ‌

١٢١. ناگوارى حال مستضعفان سر باز زده از هجرت، هنگام مرگ، به رغم توانايى‌شان به هجرت:

إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظالِمِي أَنْفُسِهِمْ قالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قالُوا أَ لَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ واسِعَةً فَتُهاجِرُوا فِيها فَأُولئِكَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ وَ ساءَتْ مَصِيراً.

نساء (٤) ٩٧

١١. نفاق‌

١٢٢. نفاق، نشانه بريدن از جامعه ايمانى و سر باز زدن از هجرت:

فَما لَكُمْ فِي الْمُنافِقِينَ‌ .... فَلا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ أَوْلِياءَ حَتَّى يُهاجِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ‌ ....

نساء (٤) ٨٨ و ٨٩

كيفر ترك هجرت‌

١. جايگاه بد

١٢٣. جايگاه بد عقوبت مستضعفان ترك‌كننده هجرت در راه خدا و باقى مانده در محيط كفر، به رغم توانايى‌شان از هجرت:

إِنَّ الَّذِينَ‌ ... ظالِمِي أَنْفُسِهِمْ‌ ... قالُوا كُنَّا

[١] . ولىّ به معناى خليل و دوست است. (مجمع البيان، ج ٣- ٤، ص ١٣٤)

[٢] . منسوب به امامين صادقين عليهما السلام است كه در باره قطع ولايت فرمودند: يعنى اهل مكه از اهل مدينه ارث نبرند. (البرهان، ج ٢، ص ٧٢٠، ح ٣).

[٣] . بنا بر اينكه توبيخ ملائكه بر اصل هجرت نكردن باشد، نه اينكه ترك هجرت باعث عمل نكردن به تكاليف الهى مى‌شده است.