كس به اندازه استحقاق خود مى‌بخشد [١] و چون فيّاض‌ است، ابتدايى براى فوايد و نهايتى براى عوايد او نيست. [٢] اين اسم و صفت الهى سه بار در قرآن از زبان‌ خود خداوند، و از جانب سليمان عليه السلام و اولواالالباب در مورد خداوند به كار رفته است، همچنين اين وصف الهى به صورت فعلى نيز ١٣ بار در قرآن آمده است.

رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ‌ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ.

آل‌عمران (٣) ٨

نيز---) ص (٣٨) ٩؛ ص (٣٨) ٣٥؛ انعام (٦) ٨٤؛ ابراهيم (١٤) ٣٩؛ مريم (١٩) ٤٩ و ٥٠ و ٥٣؛ انبياء (٢١) ٧٢ و ٩٠؛ شعراء (٢٦) ٢١؛ عنكبوت (٢٩) ٢٧؛ ص (٣٨) ٣٠؛ زخرف (٤٣) ٣٨؛ شورى (٤٢) ٤٩

وهب بن زيد

وهب بن زيد از احبار يهود بنى‌قريظه و از دشمنان كينه‌توز پيامبراكرم بود. [٣] بنا بر نقلى آيه ١٠٨ بقره (٢) در مورد بهانه‌جويى و درخواستهاى نابجاى او و ديگر احبار يهود نازل گشته كه از رسول خدا صلى الله عليه و آله خواهان نزول كتابى قابل قرائت براى خويش و جارى شدن نهرهايى، جهت پذيرش اسلام و ايمان به پيامبر صلى الله عليه و آله شدند. [٤]

وهب بن يهودا

وهب بن يهودا از سران و احبار يهود بود. [٥] برخى‌ مفسّران، نزول آيه ١٨٣ آل‌عمران (٣) را در پى آن دانسته‌اند كه وهب بن يهودا و جمعى ديگر از سران يهود به پيامبر صلى الله عليه و آله گفتند: خداوند از ما پيمان گرفته كه به رسولان الهى ايمان نياوريم مگر اينكه آتشى از غيب پديد بيايد و قربانى را بسوزاند. [٦] همچنين شأن‌ نزول آيه ١٨ مائده (٥) را در ردّ پندار وى و ديگر يهود دانسته‌اند كه تصوّر مى‌كردند، فرزندان خدا و از مقرّبان درگاه اويند. [٧]

ويل‌

ويل در اصل به معناى قُبح، زشتى، عذاب و هلاكت است‌ [٨] و كسانى كه ويل را به معناى درّه‌اى در جهنّم‌ گرفته‌اند، نخواسته‌اند بگويند: ويل در لغت به اين معنا وضع شده است. [٩] لازم به يادآورى است كه در مدخل «جهنّم»، (طبقات جهنّم) و مدخل «درّه»

[١] . مفردات، ص ٨٨٤، «وهب»؛ شرح الاسماء، سبزوارى، ص ٧٧٧.

[٢] . اسماو صفات الهى، فقط در قرآن، ج ٢، ص ١٤٩١-/ ١٤٩٦.

[٣] . السيرة النبويّه، ابن‌هشام، ج ٢، ص ٥١٥ و ٥٤٨.

[٤] . جامع‌البيان، ج ١، جزء ١، ص ٦٧٦؛ مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٣٥١؛ الجامع لاحكام القرآن، قرطبى، ج ٢، ص ٤٩.

[٥] . السيرة النبويّه، ابن‌هشام، ج ٢، ص ٥١٥؛ دلايل النبوّه، بيهقى، ج ٢، ص ٥٣٥.

[٦] . الجامع لاحكام القرآن، قرطبى، ج ٤، ص ١٨٨؛ مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٩٠٠.

[٧] . الجامع لاحكام القرآن، قرطبى، ج ٦، ص ٨٠.

[٨] . مفردات، ص ٨٨٨، «ويل»؛ لسان‌العرب، ج ١٥، ص ٤٢٢، «ويل».

[٩] . التبيان، ج ١، ص ٣٢١؛ مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٢٩٢.