... وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ‌ ... وَ آتَى الْمالَ عَلى‌ حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبى‌ وَ الْيَتامى‌ وَ الْمَساكِينَ وَ ابْنَ السَّبِيلِ وَ السَّائِلِينَ وَ فِي الرِّقابِ‌ [١] ...

بقره (٢) ١٧٧

هبه سليمان عليه السلام‌

٢٣. مختار بودن سليمان عليه السلام در هبه نمودن از عطاياى خدا و خوددارى از آن:

وَ لَقَدْ فَتَنَّا سُلَيْمانَ‌ ... هذا عَطاؤُنا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسابٍ.

ص (٣٨) ٣٨ و ٣٩

٢٤. بازخواست نشدن سليمان عليه السلام به علّت هبه نمودن و يا امساك از آن در قيامت:

وَ لَقَدْ فَتَنَّا سُلَيْمانَ‌ ... هذا عَطاؤُنا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسابٍ‌ [٢].

ص (٣٨) ٣٨ و ٣٩

هبه محمّد صلى الله عليه و آله‌

٢٥. عدم جواز بخشش پيامبر صلى الله عليه و آله به جهت بخشش بيشتر از سوى ديگران به آن حضرت:

وَ لا تَمْنُنْ تَسْتَكْثِرُ. [٣]

مدّثر (٧٤) ٦

هبه مهريّه‌

٢٦. جواز بخشش و هبه مهريّه به شوهران، از جانب همسران آنان:

وَ آتُوا النِّساءَ صَدُقاتِهِنَّ نِحْلَةً فَإِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْ‌ءٍ مِنْهُ نَفْساً فَكُلُوهُ هَنِيئاً مَرِيئاً.

نساء (٤) ٤

٢٧. حلال بودن مهريّه هبه شده، از سوى زن براى مرد:

... فَإِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْ‌ءٍ مِنْهُ نَفْساً فَكُلُوهُ هَنِيئاً مَرِيئاً.

نساء (٤) ٤

٢٨. جواز تصرّف مرد (شوهر) در مال هبه‌شده از جانب زن، براى جدايى از شوهرش با طلاق خلع:

... فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا يُقِيما حُدُودَ اللَّهِ فَلا جُناحَ عَلَيْهِما فِيمَا افْتَدَتْ بِهِ‌ ... وَ إِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ وَ قَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً فَنِصْفُ ما فَرَضْتُمْ إِلَّا أَنْ يَعْفُونَ أَوْ يَعْفُوَا الَّذِي بِيَدِهِ عُقْدَةُ النِّكاحِ وَ أَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوى‌ وَ لا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ إِنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ [٤].

بقره (٢) ٢٢٩ و ٢٣٧

[١] . از آيه مزبور شيخ طوسى رحمه الله براى جواز هبه استدلال كرده و هبه و صدقه و هديه به يك معنا است. (المبسوط، كتاب الهيّات، ج ٣، ص ٣٠٧)

[٢] . «بغير حساب» يعنى در روز قيامت در برابر آنچه مى‌بخشى و يا از آن خوددارى مى‌كنى محاسبه و بازخواست نمى‌شوى. (مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ٧٤٤)

[٣] . در تفسير آيه آمده است: چيزى را بخشش نكن كه هدفت بخشش به تو به بيش از آن از سوى ديگران باشد، و اين حكم از اختصاصات پيامبر صلى الله عليه و آله است. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٥٨١)

[٤] . مقصود از «ما افتدت به» طلاق خلع با فديه از جانب زن است. (مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٥٧٩)