ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٤٢ - تطابق ظاهر با باطن در پاكى و ناپاكى

است كه پاسخ همهء اين سئوالات مثبت است ، بنا بر اين تفكيك ظاهر از باطن مانند تفكيك معلول از علت خود ، يا موج از دريا و انگيزه از انگيزش خود مى باشد . امروزه مانند گذشته كشف نيت و تصميم بر جرم و كشف وارستگى و آلودگى از طرز كيفيت چهره و نگاه و رفتار ، يك امر طبيعى و رايج است . آيهء شريفهء قرآنى مى فرمايد : ( وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَباتُه بِإِذْنِ رَبِّه وَالَّذِي خَبُثَ لا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِداً ) [١] ( و گياه شهر و جايگاه پاكيزه با اذن پروردگارش مى رويد و آنچه كه پليد است ، بيرون نمى آورد مگر چيزى پست را . ) در تفسير حديث پيامبر اكرم ( ص ) اختلاف نظرهايى وجود دارد . مرحوم محقق هاشمى خوئى در بارهء حديث شريف توجيه خوبى دارد . او مى گويد : « منظور پيامبر اكرم ( ص ) اين است كه بدان جهت كه خداوند سبحان مى خواهد ظاهر و باطن مردم با ايمان يكى باشد ، لذا پيامبر ( ص ) مى فرمايد : مؤمنان بايد مواظب باشند كه وضع وجودى آنان طورى نباشد كه خداوند خود آنان را دوست داشته باشد ولى عملشان را كه ظاهرا آنان را ارائه مى دهد ، مبغوض بدارد و نيز آن چنان نباشند كه عملشان را دوست بدارد ولى بدنشان را مبغوض بدارد . جملات بعدى تمثيل مطلب قبلى است و لذا احتياجى به تفسير ندارد .

[١] . الاعراف ، آيه ٥٨ .