ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٢٣ - ٤ تكاليف مالى براى تنظيم بعد مادى

بر مبناى همين قاعدهء احراز تأمين در زندگى است كه خداوند مى فرمايد : آنچه را كه در روى زمين قرار داده‌ام براى استفاده شما است ، مگر اين كه در ارتباط با آن ، ضررى احساس كنيد ( خواه ضرر جسمانى طبيعى و خواه ضرر معنوى ) .
٤ . تكاليف مالى براى تنظيم بعد مادى مانند زكاة ، خمس و حق معلوم كه به ملاك ريشه كن كردن فقر مقرر شده است و جلوگيرى از كنز ( جمع و انبوه نمودن طلا و نقره و ديگر ما يحتاج مردم و احتكار و تكاثر در مسير هدف قرار دادن مالكيت ) ربا و تجاوز به مال ايتام و غير ذلك .
در قطب مقابل اين تكاليف ، حقوقى مقرر شده است ، يعنى فقراء و ديگر موارد مصرف زكاة ، حق معيشت از زكاة دارند . هم چنين حقوق و كسانى كه مستحق استفاده از خمس و حق معلوم دارند . هم چنين مستمندان جامعه حق دارند كه از اموال كنز شده بهره بردارى كنند . يعنى حاكم اسلامى موظف است طلا و نقره‌هاى اندوختهء غير عادى را كه به ضرر معيشت جامعه است به جريان بيندازد . . . يك - ( إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ وَالْمَساكِينِ وَالْعامِلِينَ عَلَيْها وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقابِ وَالْغارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ الله وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنَ الله وَالله عَلِيمٌ حَكِيمٌ . ) [١] ( جز اين نيست كه زكات براى رفع نيازمندىهاى فقراء و بينوايان و كسانى كه كارمند يا كارگر در امور زكاتند و آنانكه براى دلدادن به اسلام آماده شده‌اند و آزادسازى بردگان و آنانكه از اداى دين خود ناتوانند و هر آنچه كه راه خدا محسوب مى شود و درماندگان در سفرها .
اين مقررى از طرف خداوند واجب شده است و خداوند دانا و حكيم است . ) دو - * ( وَاعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّه خُمُسَه وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبى وَالْيَتامى وَالْمَساكِينِ

[١] . التوبه ، آيه ٦٠ .