ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٣١ - ٥ وجوب وفاء به پيمانها ،

٣٥ - هر حكم شرعى كه عمل به آن موجب ضرر جانى يا مالى يا ناموسى باشد و خلاف مذهب ديگر باشد ، به حكم لزوم تقيه ، آن حكم ساقط ، و عمل مطابق آن واجب مى گردد ، مگر در بارهء ممنوعيت قتل نفس ( انسان نمى تواند به مقتضاى تقيه كسى را بكشد . ) ( مَنْ كَفَرَ بِالله مِنْ بَعْدِ إِيمانِه إِلَّا ) [١] ( لا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكافِرِينَ أَوْلِياءَ ) [٢] ٣٦ - اصل عدم تحمل حكم و تكليف ديگران است مگر در مواردى مانند قرائت در نماز جماعت كه امام از طرف مأمومين متحمل است .
الأصل عدم تحمّل الانسان عن غيره الَّا موارد ورد الدّليل عليه ٣٧ - اگر علت يك حكم مركب از اجزايى باشد همهء آن اجزاء در آن علت دخالت دارند ، لذا با منتفى شدن هر يك از آنها ، علت منتفى مى گردد و در نتيجه حكم مفروض منتفى مى گردد .
كلّ ما كانت العلَّة مركَّبة توقّف الحكم على اجتماع جميع أجزائه .
٣٨ - قاعده عدل اين قاعده از عمومى ترين قواعد فقه در همه ابواب آن مى باشد .
٣٩ - شمول حكم به موردى كه قبلا در اصل نبوده ، مانند اين كه چيزى را به فقراء وقف كند و سپس خود مبتلاء به فقر گردد ، در اين صورت خود نيز يكى از موقوف عليهم مى باشد .
٤٠ - كسانى كه به انسان نزديكترند ، در استحقاق خيرات و تحمل ضررهاى انسان مقدم

[١] . النحل آيهء ١٠٦ .
[٢] . آل عمران آيهء ٢٨ .