ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٣٧ - احساس مسئوليت در بارهء علم

كه در اين زندگانى محدود و چند روزه ، با دل نابينا و عقل راكد حركت مى كنند و اهميتى به اهداف و وسائل و فعاليتها براى تنظيم آنها نمى دهند قطعى است كه براى شناخت و تحصيل هدف اعلاى حيات نيز اهميتى قائل نخواهند گشت و بدين ترتيب در امواج هوى و هوس و انگيزه‌هاى خودخواهى ، روزگار خود را به سر خواهند آورد - ( وَمَنْ كانَ فِي هذِه أَعْمى فَهُوَ فِي الآخِرَةِ أَعْمى وَأَضَلُّ ) [١] ( هر كس در اين دنيا كور باشد ( كور زندگى كند ) پس او در آخرت كورتر و گمراه تر خواهد بود . ) همان گونه كه محاسبهء اهداف و وسائل و محاسبهء دقيق سود و زيانهاى مشروع و نامشروع ، براى اين زندگى دنيوى اهميت حياتى دارد ، براى حركت در مسير آخرت كه جاودانى مى باشد ، داراى همان اهميت مى باشد ، زيرا ابديت ، تجسّمى از كيفيت تنظيم شئون زندگى دنيوى و انگيزه‌هاى آن است .
احساس مسئوليت در بارهء علم سخن بدون علم ، عمل بدون علم ، اظهار نظر بدون علم ، انديشه بدون علم ، همينها آفات بىعلاج حركت انسانها در مسير « حيات معقول » فرد يا جامعه اى است كه خود را در بارهء علم مسئول احساس نمى كند و مى گويد : بدون استناد به علم ، عمل مى كند ، بدون استناد به علم ، همچنين اظهار نظر مى كند و مى انديشد بدون استناد به علم ، به جنايتى مرتكب مى شود كه قابل مقايسه با جنايات جسمانى نمى باشد . در جنايات جسمانى ، ارواح جنايتشدگان ، ممكن است با كمال سعادت از قفس تن پرواز نمايند . ولى جنايتكارانى كه با اسلحهء مهلك سخن بىعلم ، عمل بدون علم ، اظهار نظر و انديشه بىعلم ، كار مى كنند . ارواح انسانها را از پاى درمى آورند و كل موجوديت و سرمايهء

[١] . الاسراء ، آيهء ٧٢ .