ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٢٦ - ٥ وجوب وفاء به پيمانها ،

فرهنگ ١٠ - فقه مديريت ١١ - فقه جهاد و دفاع ١٢ - فقه علوم ١٣ - فقه اكتشافات ١٤ - فقه حقوقى جزايى ١٥ - فقه علوم ١٦ - فقه ديگر انواع حقوق ١٧ - فقه قضا ( دادرسى ) ١٨ - فقه مبارزه با ظلم و ستم ١٩ - فقه مبارزه با ناشايستگىها ٢٠ - فقه تشويق و تحريك به بايستگىها و شايستگىها ٢١ - فقه مسائل پزشكى ٢٢ - فقه آينده نگرى ٢٢ - فقه اطلاعات به آنچه كه در دنيا مى گذرد و غير ذلك .
اصول و قواعد فقهى كه مبتنى بر دريافتهاى فطرى و قضاياى عقلى و بناهاى عقلانى و تبيين كنندهء كليات تكاليف و حقوق زندگى دنيوى و اخروى است
اصول و قواعد فقهى كه مبتنى بر دريافتهاى فطرى و قضاياى عقلى و بناهاى عقلانى و تبيين كنندهء كليات تكاليف و حقوق زندگى دنيوى و اخروى است [١] نخست چند مقدمهء مختصر را متذكر مى شويم :
١ . اصول و قواعد فقهى
١ . اصول و قواعد فقهى آن قضاياى كلى توجيه حيات انسانى در قلمرو مادى و معنوى است كه قابل تطبيق بر مسائل جزئى فراوانى است . به اين معنى كه در حكم مسائل جزئى به آن قضايا استناد مى شود . مانند قاعدهء لا ضرر و لا ضرار و اصل لزوم در معاملات . در عمل به اين قضايا ، مجتهد و مقلد يكسان است . يعنى هر دو گروه در عمل به آنها مشتركند . در صورتى كه در قواعد اصول فقه ، تنها مجتهد است كه پس از تحقيق و اثبات آنها ، در استدلال براى اثبات قضاياى كلى فقهى از آنها بهره بردارى مى نمايد .
مانند : حجيت ظواهر و غير ذلك .
٢ . اصول و قواعدى كه در فقه مورد استناد قرار مى گيرند
٢ . اصول و قواعدى كه در فقه مورد استناد قرار مى گيرند بر دو قسم تقسيم مى گردند :
قسم اول
قسم اول - اصول و قواعدى كه در منابع اوليه ، منصوص مى باشند . مانند : ( ما يُرِيدُ الله لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ ) ( قاعده نفى عسر و حرج ) و ( لا ضرر و لا ضرار فى الاسلام )

[١] . اين اصول و قواعد در كتاب فلسفهء دين مطرح شده است .