ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٢٧ - ٥ وجوب وفاء به پيمانها ،

قسم دوم
قسم دوم - اصول و قواعد استنباطيه از ادلَّهء معتبر است ، مانند اولويت تقدم اهم بر مهم در مورد تزاحم .
٣ - طرق وصول به واقعيات در فقه اگر چه از لحاظ اكتشاف متفاوت مى باشند ، ولى همهء آنها يا مستند به دريافت فطرت ناب است
٣ - طرق وصول به واقعيات در فقه اگر چه از لحاظ اكتشاف متفاوت مى باشند ، ولى همهء آنها يا مستند به دريافت فطرت ناب است مانند يقين و قطع ، و يا عقلى است مانند احكام عقلى از قبيل « لا ضرر » كه در موارد ضرر منتفى مى گردد و اماراتى كه از طرف قانونگذار كاشفيت آنها تكميل شده است ، مانند آيات قرآنى در آن قسمت كه دلالت به واقعيت ، ظنى است و احاديثى كه صدور آنها قطعى نيست ولى با تكميل حجيّت آنها از طرف شارع ، كاشفيت آنها از واقعيات قانونى ، عقلى مى باشد .
اما اصولى كه براى رفع تحيّر در موارد شكّ مورد استناد قرار مى گيرند ، مانند اصل برائت ، اصل تقدم دفع ضرر بر جلب نفع ، قضايايى است عقلايى ، اگر چه با امضاى قانونگذار اسلام در بارهء آنها نيز حجيت آنها تثبيت و يا تقويت مى گردد .
٤ - قواعد فقهى با نظر به وسعت و ضيق دايرهء كاربرد آنها
٤ - قواعد فقهى با نظر به وسعت و ضيق دايرهء كاربرد آنها در فقه بر دو قسم عمده تقسيم مى گردند :
قسم اول
قسم اول - قواعد عمومى است كه در همهء ابواب فقه قابل اجرا مى باشند .
قسم دوم
قسم دوم - قواعد خاصى است كه در بعضى از ابواب فقه مورد استناد قرار مى گيرند .
٥ - در ميان اين اصول و قواعد ، مقدارى از قواعد و اصول اجتهادى ( مربوط به اصول فقه ) نيز به جهت امكان انطباق آنها بر مسائل فقهى ، مطرح شده است .
نمونه اى از قواعد عامّه
نمونه اى از قواعد عامّه ١ - نفى ضرر و ضرار لا ضرر و لا ضرار فى الاسلام ٢ - نفى عسر و حرج * ( ما يُرِيدُ الله لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ