ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٢٣ - اين يك قانون طبيعى است ) *

فياض در هر برهه اى از تاريخ راهنمايانى را با اشكال گوناگون ، مشعل به دست در تاريكيهاى جهالت و تبهكاريها ، بر سر راه رهگذران حيات ، مأمور روشن ساختن راههاى وصول بشر به هدف اعلاى حيات را مأمور نموده ، و آن نمايندگان راستين خدا در روى زمين تا آخرين لحظات حيات خود ، به روشنگرى ادامه دادند و رفتند . درود خداوندى بر جان و روان آنان باد . براى تحقيق بيشتر در بارهء هدف و فلسفهء زندگى مراجعه فرماييد به ج ١ از ص ١٠٣ به بعد و ج ٥ از ص ٤ تا ٨ و از ص ١١ تا ١٢ و از ص ٧٣ تا ٨٠ و ج ١٠ از ص ٢٩٢ تا ٣٢٨ و ج ١١ از صفحهء ١١ تا ص ١٤ و ج ١٢ از ص ١٦٦ تا ص ١٦٨ و ج ١٣ از ص ٤١ تا ٤٦ و از ص ٦٨ تا ص ٧٤ و از ص ٢٤٣ تا ٢٤٦ و ج ١٨ از ص ٢٢ تا ص ٢٤ .
٦ ، ٩ - قد خاضوا بحار الفتن ، و أخذوا بالبدع دون السّنن و أرز المؤمنون و نطق الضّالَّون المكذّبون ( آنان در درياهاى فتنه‌ها و آشوبها غوطه ور گشتند و به بدعتها گراييدند و اصول و قوانين را رها كردند . مردم با ايمان پژمردند و خاموش گشتند و گمراهان و تكذيب كنندگان دهان باز كردند و به حركت در آمدند . ) اين يك قانون طبيعى است : ) * < شعر > قرص درخشنده چون پنهان شود شب پره بازيگر ميدان شود < / شعر > تبصره : نظريهء ابن ابى الحديد در شرح همين خطبه اين است كه ما بين « و اتبعوا الراعى » و « قد خاضوا بحار الفتن » تقطيع شده است . [١] و به جهت همين گسيختگى ما بين جملات تفسير شدهء قبلى و اين جملات ( قد خاضوا . . . ) معلوم مى شود كه سيد رضى رحمة اللَّه عليه در اينجا بعضى از جملات را نياورده است ، ولى همان گونه كه محقق مرحوم حاج ميرزا

[١] . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج ٩ ، ص ١٦٥ شرح خطبهء فوق .