ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٠٠ - اساسىترين عامل انتقال انسان از ١٧١ خود طبيعى ١٨٧ به ١٧١ من عالى انسانى ١٨٧ قرار گرفتن در جاذبهء كمال مطلق است كه خداوند متعال مى باشد
اين خود طبيعى چيزى جز خودخواهى و اشباع تمايلات طبيعى كارى ندارد و انسان اگر نتواند از اين خود فراتر برود ، اگر چه زيباترين ظاهر را هم داشته باشد ، نمى تواند گام فراتر از خود طبيعى نهاده و استعدادهاى « من عالى » را به ثمر برساند .
و به همين جهت است كه همهء اديان الهى توصيههاى اكيد براى انتقال از خود طبيعى به « من عالى » انسانى دارد .
در كلام امير المؤمنين على بن ابي طالب عليه السلام چنين آمده است ) * : عباد اللَّه إنّ من أحبّ عباد اللَّه إليه عبدا أعانه اللَّه على نفسه [١] ( اى بندگان خدا ، قطعا از محبوبترين بندگان خداوندى در نزد او بنده اى است كه خداوند او را در ساختن شخصيتش يارى فرمايد . ) اين كه بدون ساخته شدن « من عالى » ، آدمى موجودى است مانند حيوانات بلكه پستتر از آنها ، سخن الهى است .
خداوند سبحان مى فرمايد : . . . ( وَلَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ كَثِيراً مِنَ الْجِنِّ وَالإِنْسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لا يُبْصِرُونَ بِها وَلَهُمْ آذانٌ لا يَسْمَعُونَ . ) [٢] ( براى آن گمراهان دلهايى است كه به وسيلهء آنها نمى فهمند و چشمانى است كه با آنها نمى بينند و گوشهايى است كه با آنها نمى شنوند . آنان مانند چهار پايان بلكه گمراه تر از آنها هستند . آنان در غفلت غوطه ورند . ) اساسىترين عامل انتقال انسان از « خود طبيعى » به « من عالى انسانى » قرار گرفتن در جاذبهء كمال مطلق است كه خداوند متعال مى باشد .
زيرا هر امتيازى كه در اين دنيا به عنوان « هدف حيات » تلقى شود ، پايينتر از « من عالى » است و ارزش هدف قرار گرفتن را ندارد .
[١] . نهج البلاغه ، خطبهء ٨٧ .
[٢] . سوره الاعراف ، آيه ١٧٩ .