ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٧ - صانع غير از مصنوع و ايجاد كنندهء حدّ غير از حدّ محدود و پروردگار غير از پرورده شده است

از اين كه در عرصهء وجود هيچ چيزى جز خداوند سبحان سازنده و ابداع كننده و آفريننده و ايجاد كنندهء حدّ و تعين و پرورندهء حقيقى ، نيست . با دريافت اين حقيقت است كه مشكل بسيار مهم از پيش پاى كاروانيان معرفت مرتفع مى گردد و آن مشكل دو استناد [ يا دو رابطه است ] كه تمامى موجودات عالم هستى دارا مى باشد .
استناد يكم - پيوستگى هر جزئى از عالم هستى به علل محسوس و قانونى خود در عرصهء وجود .
استناد دوم - پيوستگى و ارتباط همهء اجزاء عالم هستى با صانع و خالق و ابداع كننده و آفرينندهء اصلى خود كه خداست .
راه حل دو استناد موجودات : استناد به علل خود ، و استناد به خدا
راه حل دو استناد موجودات : استناد به علل خود ، و استناد به خدا [١] اين دو استناد هم از ديدگاه علمى و عقلى و قابل اثبات است و هم از ديدگاه منابع اسلامى .
استناد يكم
استناد يكم - اما از ديدگاه علمى و عقلى ، بديهى است كه پيوستگى فراگير ميان همهء اجزاء كائنات ، با رابطهء « علَّيّت » ، يا تعاقب و توالى دائمى موجودات كه در حال صادر كنندگى علت ، و در حال صادر شدن معلول ، ناميده مى شوند و يا هر نوع پيوستگى ديگر كه مانع تصادف يا به وجود آمدن همه چيز از همه چيز مى باشد ، هم مشاهدات تجربى ما آنرا تأييد قطعى مى كند و هم تعقل ما كه قانونمندى كائنات را بديهىترين اصل يا بعنوان « قضيهء بالضروره راست » اثبات مى كند . و امّا استناد يكم از ديدگاه منابع اسلامى : ١ - آياتى از قرآن مجيد وجود دارد كه معلولهاى خاصّ را به علل طبيعى و قانونى

[١] . و همان طور كه در همين مبحث اثبات خواهد شد هر دو نوع استناد مربوط به خدا است ( استناد مستقيم و استناد به وسيلهء علل و اسباب و قوانين كه خود آنها هم معلول و مخلوق مشيت خداوندى هستند .