ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٩ - آن زيباى زيبايان با رفتن روح از بدن ، لاشه اى است كه نزديكترين اشخاص از آن مى گريزند

( آيا خواهند نگريست جز به اين كه قيامت ناگهان بر آنان فرا رسد در حالى كه آنان نمى دانند ) ( فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها فَأَنَّى لَهُمْ إِذا جاءَتْهُمْ ذِكْراهُمْ ) [١] ( آيا آنان مى نگرند مگر به قيامت كه ناگهان بر آنان فرا رسد تحقيقا علامات قيامت آمده است ، ديگر در آن موقع كه قيامت آغاز شده متذكر شدن آنان نفعى ندارد . ) ( قَدْ خَسِرَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِلِقاءِ الله حَتَّى إِذا جاءَتْهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً قالُوا يا حَسْرَتَنا عَلى ما فَرَّطْنا فِيها وَهُمْ يَحْمِلُونَ أَوْزارَهُمْ عَلى ظُهُورِهِمْ أَلا ساءَ ما يَزِرُونَ ) [٢] ( قطعا به خسارت افتادند كسانى كه ديدار خدا را تكذيب كردند تا آن گاه كه قيامت ناگهان به آنان فرا رسيد ، آنان گفتند : چه بزرگست حسرت ما بجهت آنچه كه در بارهء اين روز هولناك مسامحه كرديم و دچار تباهى در بارهء آن گشتيم و آنان در اين موقع گناهان خود را بر پشتشان حمل مى كنند ، آگاه باش كه حمل آن گناهان بسيار بد و ناگوار است . ) اين مطلب در آيهء ١٨٧ از سورهء الاعراف و آيهء ٤٠ از الانبياء و آيهء ٥٥ از الحج نيز وارد شده است . از اين آيات شريفه روشن مى شود كه مردم بدون اين كه اطلاعى قبلى داشته و خود را آماده نمايند ، قيامت را مشاهده خواهند كرد . بهمين جهت است كه نمى توان زمان آغاز قيامت را با استهلاك تدريجى ماده و انرژى و لو بطور اجمال تعيين نمود . مقصود از ناگهانى بودن ، فقط آن نيست كه بروز قيامت مستند بجريانات قوانين عالم طبيعت يا طرق ديگر كه جبر على تدريجى در هستى آنرا بوجود بياورد نمى باشد ، بلكه حتى علم به تاريخ آن نيز در انحصار خدا است ، چنانكه در

[١] محمد ( ص ) آيه ١٨ .
[٢] الانعام آيه ٣١ .