ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٤ - با همهء آن علم و تقربى كه فرشتگان بخداوند سبحان دارند ، باز پايينتر از آن هستند كه حق معرفت و عبادت و اطاعت ترا ايفاء نمايند

از طرف انبياء و مرسلين و اولياء اللَّه ، به نتيجهء مطلوب نرسيده و همان طور است كه خداوند سبحان خبرداده است : ( يَعْمَلُونَ لَه ما يَشاءُ مِنْ ) [١] ( و اندك است شكر گزاران از بندگان من ) پيش از طرح برخى از علل و عوامل بىاعتنائى اكثريت مردم به دعوت داعيان حق و حقيقت ، مقدمه اى مختصر را متذكر مى شويم - همواره در ميان مردم ، انسانهائى وارسته و با فضيلت اگر چه در اقليت اسفانگيز وجود داشته‌اند كه بر پا دارندهء اصول ارزشهاى انسانى و برقرار كنندهء ارتباط با خداوند متعال بوده‌اند . لذا مقصود امير المؤمنين عليه السلام از اين كه دعوت داعيان حق و حقيقت اجابت نشده است ، بىاعتنائى اكثريت به دعوت است ، نه همهء انسانها بطور عموم . اكنون مى پردازيم به بيان بعضى از علل و عوامل مزبور .
١ - قصور اسفانگيز متصديان تعليم و تربيت كه واقعيات مربوط به جانهاى آدميان را جدى نگرفته و حقوقى بعنوان حقوق جانهاى آدميان به اضافهء حقوق زندگى طبيعى آنان ، نمى پذيرند .
٢ - گرايش افراطى اكثر مردم به لذائذ طبيعى كه آنانرا از چشيدن طعم لذائذ فوق طبيعى و گام گذاشتن به فوق همهء لذائذ مرحوم مى سازد .
٣ - خودخواهى در اشكال گوناگونش .
٤ - حس گرايى افراطى كه آنانرا از درك معقول و فوق معقول محروم مى نمايد .
٥ - نداشتن ظرفيت براى تحمل سختىها و گذشت از هوى و هوسهاى نفسانى .
٦ - بجا نياوردن مقام ربوبى ، اگر چه الفاظ مربوطه بآن مقام اعلا را بسيار بدهان بياورد و آنها را مضمضه كند .
٧ - قدرت پرستى قدرتمندان كه براى رسيدن به هدفهاى خود خواهانه اى كه در اين دنيا براى خود انتخاب مى كنند ، مردم را در ناآگاهى و جهالت غوطه ور مى سازند ،

[١] سبأ آيه ١٣ .