تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢١١ - مقاله مرحوم مصنف و نظر در كلام كاشف الغطاء(ره)

طعام دادن به جوارح الطّيور باشد چه آنكه اينگونه از انتفاعات از نظر عرف استعمال ميته بحساب نمى‌آيند از اينرو اشكالى در آنها نمى‌باشد و بعبارت ديگر:

مقصود كاشف الغطاء (ره) آنستكه عنوان « استعمال الميته» از اين امور و اين قبيل انتفاعات منتفى است زيرا استعمال هرشيئى عبارتست از بكار بردن آن در عمليكه مقصود و مراد از آن مى‌باشد و پرواضح است كه آتش زدن درب يا تخت را در عرف استعمال درب يا تخت نگويند لذا بر همين مبنى اگر از ميته جهت افروختن آتش يا بستن نهر آب و يا تغذيه طيور وحشى و گوشت‌خوار انتفاع و استفاده ببرند در عرف نمى‌گويند ميته را استعمال كرده‌اند.

ولى در عين حال در مقام اشكال بايشان مى‌توان گفت:

در نصوص و روايات آنچه مورد نهى قرار گرفته « انتفاع از ميته» است و بدون ترديد اين عنوان هم شامل انتفاعات و استعمالات متعارف بوده و هم غير اين استعمالات را شامل مى‌شود و لذا خود مرحوم كاشف انتفاع را مقيّد ساخت باينكه در عرف استعمال گفته شود و اين تقييد شاهد بارز و گواه زنده‌اى است بر اينكه انتفاع عنوانى است عام كه هم استعمال را شامل شده و هم غير آنرا.

بلى، البتّه ممكنست گفته شود:

اينگونه از استعمالات اساسا انتفاع بحساب نيامده و وجودشان كالمعدوم مى‌باشد و لذا بسيارى از اشياء را در عرف اشياء غير قابل انتفاع مى‌خوانند با اينكه قابليّت براى چنين انتفاعاتى را دارند پس در نتيجه بايد بگوئيم:

آنچه در اخبار و روايات مورد نهى قرار گرفته انتفاع بردن از ميته بمنافع مقصوده‌اى است كه عرفا از اغراضى محسوب مى‌شوند كه ميته را در صورت ميته نبودن بخاطر آن تملّك مى‌كنند اگرچه البتّه گاهى اوقات ميته را بخاطر همين امور بملك خويش درمى‌آورند چنانچه گوشت را بمنظور اطعام طيور و درنده‌گان مى‌خرند ولى بايد توجّه داشت كه اينگونه اغراض، شخصيّه بوده و نوعى حساب نمى‌شوند چنانچه گاهى گلاب را براى خاموش كردن آتش يا درب را جهت سوزاندن و ايجاد گرما ابتياع مى‌كنند ولى هيچكس اينگونه امور را از منافع گلاب و درب ندانسته و در زمره اغراضى كه آنها را بخاطرش مى‌خرند قرار نمى‌دهد.