تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٨ - ذكر اخبار داله بر وجوب اعلام و ارشاد

ترجمه:

مختار مرحوم مصنّف در مسئله‌

سپس مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

از نظر ما اقوى اينستكه انتفاع از متنجّس جايز است مگر انتفاعاتى كه با دليل از تحت حكم بجواز خارجند و اكثر متأخّرين نيز با ما موافق مى‌باشند و دليل بر اينحكم دو امر است.

الف: اصالة الجواز.

ب: قاعده حلّيت انتفاع بردن از آنچه در زمين مى‌باشد چنانچه حقتعالى در قرآن شريف مى‌فرمايد:

احلّت لكم ما فى الارض جميعا.

و دليل حاكمى بر آن وجود ندارد مگر آنچه در اينمقام تخيّل شده يعنى برخى از آيات و اخبار و ادّعاى اجماعى كه بعضى بر منع نموده‌اند.

ولى هيچيك از اين ادلّه قابليّت براى حكومت بر دو دليل ما را ندارد.

امّا آيات، پس از جمله آنها است فرموده حقتعالى:

انّما الخمر و الميسر و الانصاب و الازلام رجس من عمل الشّيطان فاجتنبوه.

يعنى فقط شراب و قمار و بت‌پرستى و تيرهاى گروبندى تمام پليد و از كردار شيطان است پس حتما از آن دورى كنيد.

تقريب استدلال بآيه‌

كلمه « فاجتنبوه » بمقتضاى فاء تفريع كه بر سرش درآمده دلالت دارد بر اينكه از هررجس و پليدى بايد اجتناب نمود و چون نجس و متنجّس نيز رجس مى‌باشند. لا جرم اجتناب از آن لازم و واجب است.

تضعيف استدلال به آيه‌

مرحوم مصنّف مى‌فرمايند: