تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٠٠ - ادله داله بر اصالة حرمة الانتفاع در نجس العين

امّا از قرآن پس مى‌توان به آيات ذيل متمسّك شد:

الف: حرّمت عليكم الميتة ( ميته بر شما حرام گرديده).

استدلال باين آيه شريفه مبتنى بر بيانى است كه مرحوم شيخ و علّامه در ذيل اين آيه ايراد فرموده‌اند و آن اينستكه از آيه شريفه حرمت تمام انتفاعات اراده گرديده.

ب: انّما الخمر و الميسر و الانصاب و الازلام رجس من عمل الشّيطان فاجتنبوه‌ ( شراب و قمار و بت‌پرستى و تيرهاى گروبندى جملگى پليد و از اعمال شيطان بوده پس از آن اجتناب كنيد.).

ج: و الرّجز فاهجر ( پليدى را دورى و اجتناب كن).

تمسّك باين آيه شريفه مبتنى بر آنستكه هجر از پليدى صرفا باين باشد كه مطلقا از آن اجتناب كنند و امّا از روايات و اخبار پس مى‌توان به تعليل امام عليه السّلام در روايت تحف العقول تمسّك نمود، حضرت در مقام تعليل براى حرمت بيع وجوه نجس فرمودند:

اكل و شرب و نگهدارى و تمام تصرّفات در آن حرام مى‌باشد.

و نيز آنچه از اخبار و اجماع بر عدم جواز بيع نجس العين دلالت دارد شاهد و گواه بر حكم اينمسئله مى‌باشد البتّه دلالت آنها مبتنى است بر اينكه منع از بيع نجس العين مورد نداشته مگر در فرضى كه انتفاع از آن حرام باشد.

شرح مطلوب‌

قوله: فى غير ما ثبت حرمته: مقصود از « ماء موصوله» انتفاع مى‌باشد.

قوله: او اصالة العكس: يعنى اصالة الحرمة.

قوله: الاجماع على ذلك: مشار اليه « ذلك » حرمت انتفاع مى‌باشد.

قوله: و كلّ ما هو كذلك: يعنى و كلّ ما هو محرّم الانتفاع.

قوله: نسبة ذلك: مشار اليه « ذلك » حرمت انتفاع مى‌باشد.

قوله: و يدلّ عليه: ضمير در « عليه » به تحريم انتفاع راجع است.

قوله: حرمت عليكم الميتة: آيه (٣) از سوره مائده.

تشريح المطالب، شرح فارسى بر مكاسب ؛ ج‌١ ؛ ص٢٠١