مى‌كشد. «١» معلوم است كه چنين فردى نيز مؤمن نيست حتى اگر به ظاهر ادعاى ايمان كند زيرا اگر مؤمن بود، به مؤمنان ديگر به جهت ايمانشان عشق مى‌ورزيد. قتل نتيجه بغض و كينه و نفرت است و او وقتى كسى را به خاطر دين و ايمانش مى‌كشد، معلوم مى‌شود از اين دين و ايمان نفرت دارد و ممكن نيست كسى از وجود چيزى در ديگرى متنفر باشد و خودش همان را در قلب خود داشته باشد. پس او در واقع كافر و محارب با خدا و بندگان خداست و حكم به عذاب جاويد او، موردى از حكم كلى خلود كافران است. و اما در موردى ديگر نيز قرآن مى‌فرمايد: «وَالَّذينَ لا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ الهاً اخَرَ وَ لا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتى‌ حَرَّمَ اللَّهُ الَّا بِالْحَقِّ وَ لا يَزْنُونَ وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ يَلْقَ أَثاماً يُضاعَفْ لَهُ الْعَذابُ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ يَخْلُدْ فيهِ مُهاناً» (فرقان/ ٦٨) كسانى كه با خدا معبودى ديگر نمى‌خوانند و كسى را كه خدا [خونش را] حرام كرده است جز به حق نمى‌كشد و زنا نمى‌كنند و هر كس اينها را انجام دهد سزايش را دريافت خواهد كرد. براى او در قيامت عذاب دو چندان مى‌شود و پيوسته در آن خوار مى‌ماند. ممكن است تصور شود كه در آيه فوق به مشرك، قاتل و زناكار وعده عذاب جاويد داده شده است ولى با كمى تأمل معلوم مى‌شود كه حكم خلود مربوط به مرتكب مجموع آنهاست زيرا اولًا فرموده است: «هر كس اينها را انجام دهد: و من يفعل ذلك» و مشاراليه مجموع آنهاست نه تك تك و بعض آنها زيرا در صورت دوم لازم بود بفرمايد «هر كس بعضى از اينها را انجام دهد: و من يفعل من ذلك» ثانياً در آيه ٤٨ سوره نساء فقط كفر و شرك گناه نابخشودنى معرفى گرديده كه عذاب جاويد را در پى دارد و غير از آن هر چه باشد. ممكن است مورد عفو خداوند قرار گيرد و عذاب از مرتكب آن رفع گردد.