انديشه دينى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٢٠
(مؤمنون/ ١٠٣)
و آنان كه وزنه اعمالشان سبك باشد، كسانى هستند كه سرمايه وجود خود را از دست دادهاند و در دوزخ جاودانه خواهند ماند.
«مَنْ اعْرَضَ عَنْهُ فَانَّهُ يَحْمِلُ يَوْمَ الْقِيامَةِ وِزْراً خالِدينَ فيهِ وَ ساءَ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ حِمْلًا» (طه/ ١٠٠- ١٠١)
هر كس از آن روى گردان شود، روز قيامت بار سنگينى [از گناه و مسؤوليت] بر دوش خواهد داشت، در حالى كه جاودانه در آن خواهند ماند و بدبارى است براى آنان در روز قيامت.
شايد با نگاهى گذرا به اين آيات و نيز آيات ديگر چنين به ذهن خطور كند كه مراد از آنها اين است كه حتى مؤمنان گناهكار نيز در عذاب اخروى جاودان خواهند ماند، ولى اگر دقت كنيم و در آيات ديگر نيز بنگريم در مىيابيم كه مراد قرآن كريم در چنين مواردى مؤمنان گناهكار نيست، بلكه از قرائن چنين برمىآيد كه مقصود همان كفّارند؛ مثلًا منظور از گناهكاران و نافرمانان از دستورهاى خداوند و پيامبر صلى الله عليه و آله كه در سوره جنّ آمده است، همان كسانى هستند كه با توحيد مخالفت مىورزند و اصول و فروع دين خدا را نمىپذيرند و اصولًا محور آيات مورد نظر در سوره جن مشركان و كافران است.
همچنين منظور از ستمگران در آيه ٥٢ سوره يونس نيز به قرينه آيات قبل، منكران قيامتاند. نيز مقصود از سبك ميزانان در قيامت كسانى هستند كه رسالت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله را تكذيب كردهاند؛ چنان كه در آيه بعد مىفرمايد:
«الَمْ تَكُنْ آياتى تُتْلى عَلَيْكُمْ فَكُنْتُمْ بِها تُكَذِّبُونَ» (مؤمنون/ ١٠٥)
[به آنان گفته مىشود:] آيا آيات من بر شما خوانده نمىشد؟! پس آن را تكذيب مىكرديد؟!
و منظور از روگردانان از قرآن، اعراض كنندگان از تلاوت يا اعراض كنندگان از عمل به برخى احكام آن نيست، بلكه مقصود كسانى هستند كه از ايمان به قرآن و رسالت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله روى برمىگردانند و اين حقيقت با توجه به سياق آيات روشن مىشود.